پیام مشاوروزیرعلوم به مناسبت شصتمین سالگرد تاسیس دانشگاه شهید چمران

۲۶ بهمن ۱۳۹۴ | ۱۱:۵۱ کد : ۷۵۴۵ دستاوردهای دانشگاه ها
تعداد بازدید:۶۹۴
دکترنصرت‌اله ضرغام مشاوروزیر علوم ورئیس صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور و رئیس اسبق دانشگاه شهیدچمران اهواز (1372-1374) درپیامی به مناسبت شصتمین سالگرد تاسیس این دانشگاه گفت: عمر و قدمت دانشگا...
پیام مشاوروزیرعلوم به مناسبت شصتمین سالگرد تاسیس دانشگاه شهید چمران
دکترنصرت‌اله ضرغام مشاوروزیر علوم ورئیس صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور و رئیس اسبق دانشگاه شهیدچمران اهواز (1372-1374) درپیامی به مناسبت شصتمین سالگرد تاسیس این دانشگاه گفت: عمر و قدمت دانشگاه شهید چمران را 60 سال نمی‌دانم؛ این دانشگاه 1700 سال سابقه دارد.
به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، درمتن پیام دکترضرغام آمده است:
عمر و قدمت دانشگاه شهیدچمران را 60 سال نمی‌دانم، این دانشگاه 1700 سال سابقه دارد که 300 سال پیش از اسلام و 1400 سال پس از اسلام به حیات علمی خود ادامه داده است. کاری که در دنیا انجام می‌شود و از افراد برجسته‌ دیگر کشورها برای رشد و توسعه‌ علمی استفاده می‌کنند، آن زمان ایرانی‌ها با استفاده از دانشمندان و فرهیختگان رومی، هندی، یونانی و ایرانی برای پایه‌گذاری این مرکز علمی انجام دادند.
دانشگاه جندی‌شاپور(شهید چمران فعلی) در آن زمان همراه با مدرسه نظامیه‌ بغداد جزو مراکز علمی معتبر دنیا محسوب می‌شدند که با استفاده از افراد علمی برجسته‌ از کشورهای مطرح آن زمان یعنی روم و هند که کشورهای سرآمد و پیشرفته‌ آن مقطع بودند، به‌صورت علمی و کارشناسی پایه‌گذاری شد.
وقتی به دانشگاه شهیدچمران آمدم با این تاریخچه و ظرفیت‌های بسیار بالای کادر علمی آن که زمانی جزو پنج دانشگاه اول کشور محسوب می‌شد، آشنا شدم. در دانشگاه، افرادی حضور داشتند که هم دانشمند بودند و هم علاقه داشتند که دانشگاه را از نظر علمی رشد داده و در ردیف دانشگاه‌های سرآمد کشور قراردهند.
مسئولان استان از نماینده‌ رهبری در دانشگاه، امام جمعه‌ اهواز، استاندار علاقه و توجه ویژه‌ای به دانشگاه داشتند و پیگیر بودند که دانشگاه هم از نظر علمی و هم از لحاظ ارائه‌ مشورت‌های تخصصی و کارشناسی به مراکز اجرایی، تولیدی و خدماتی نقش موثرتری ایفا کند.
خوزستان نقش اساسی و محوری در جنگ ایفا کرد، آن سال‌ها که افتخار خدمت‌گذاری به مردم خوزستان و دانشگاهیان دانشگاه شهید چمران را داشتم جزو بهترین دوران مدیریتی‌ام محسوب می‌شود و نه تنها اعضای هیئت ‌علمی و مسئولان، بلکه کارمندان و دانشجویان دانشگاه را بسیار ساعی و علاقه‌مند دیدم و هنگامی که در فضای دانشگاه قرارگرفتم این شناخت و آشنایی بیشتر شد. آن زمان شناخت چندانی از دانشگاه نداشتم و به همین دلیل آمادگی زیادی نیز برای اداره‌ آن نداشتم. اصرار وزیر وقت علوم، دکترهاشمی گلپایگانی موجب شد این مسئولیت را بپذیرم و وقتی به دانشگاه آمدم نسبت به ظرفیت‌ها و تاریخچه‌ آن شناخت پیدا کردم و با ظرفیت‌های خوب و بالقوه دانشگاه آشنا شدم.
مدت دو سال این افتخار را پیدا کردم که در خدمت دانشگاهیان شهید چمران و مردم خوب خوزستان باشم و دوران مسئولیتم در دانشگاه شهیدچمران جزو خاطرات مدیریتی خوب در طول دوره‌ فعالیت‌ دانشگاهی‌ام است.
درآن دوران سعی کردم برای توسعه‌ دانشگاه قدم‌هایی در زمینه‌ فرهنگی بردارم. برگزاری نخستین جشنواره ورزشی برای شاداب‌تر و بانشاط ‌تر کردن فضای دانشگاه ازجمله اقدامات در این زمینه بود. معتقدم این ظرفیت و قابلیت در دانشگاه شهیدچمران وجود دارد و ضروری است که مسئولان و دانشگاهیان این دانشگاه با همکاری و هم‌گرایی که در فضای آن وجود دارد، این دانشگاه را نه‌تنها میان 10 دانشگاه برتر که جزو پنج دانشگاه نخست کشور قراردهند.
باور دارم این دانشگاه می‌تواند بهترین باشد و یا در ردیف بهترین دانشگاه‌های کشور قرارگیرد و بر آموزش‌وپرورش منطقه تأثیر بیشتری بگذارد. سرمایه‌ ما سرمایه‌ علمی و اجتماعی است و پایه‌ سرمایه‌ علمی از مهدهای کودک و مدارس شکل می‌گیرد و در دانشگاه‌ها به شکوفایی می‌رسد. سرمایه‌ اجتماعی نیز با کارهای علمی قابل ارتقا است و دانشگاه درجایگاهی که قراردارد می‌تواند از علاقه‌مندی مردم به کارهای علمی‌پژوهشی برای سرمایه‌گذاری در زمینه‌های اجتماعی استفاده و بتواند این دانشگاه را به‌عنوان یک الگو در میان دانشگاه‌های کشور مطرح کند.
معتقدم دانشگاه شهیدچمران با وجود دانشکده‌ علوم تربیتی موفق، باید در سطح مدارس و آموزش ‌و پرورش تأثیرگذار باشد، آن‌ها را ارتقا دهد و با همکاری صمیمانه‌ای که وجود دارد سطح آموزش استان را بهبود ببخشد.
ثبات در مدیریت، لازمه‌ اثربخشی دانشگاه بر محیط پیرامون است و باید مدیریت متفاوتی در درون دانشگاه ایجاد و این مدیریت به وزارت علوم هم منتقل شود. هرچه صمیمیت بین دانشگاهیان برای کارهای علمی به‌صورت گروهی و به‌کارگیری دانشجویان و استفاده از ظرفیت‌های استانی، محلی، منطقه‌ای و ملی بیشتر باشد، قطعا دانشگاه در زمینه‌ی آموزشی، پژوهشی، فناوری و نوآوری توان برداشتن قدم‌های بلندتری را خواهد داشت.
وزارت علوم نگاه کاملأ مثبت و حمایتی دارد و مسئولان به منطقه‌ خوزستان، مردم آن و مراکز علمی منطقه و در رأس آن دانشگاه شهید چمران اهواز نگاه ویژه‌ای دارند و مسئولان استان و دانشگاه باید برای برداشتن گام‌های بلندتر جهت توسعه‌ دانشگاه نهایت بهره را از این رویکرد مثبت ببرند. درجایگاه مشاور وزیرعلوم برای هرگونه همکاری و کمک به دانشگاهیان خوزستان و شهیدچمران اعلام آمادگی می‌کنم و به این موضوع افتخار می‌کنم که بتوانم گامی برای خوزستان و دانشگاهیان آن بردارم.
دانشگاه در شش دهه فعالیت خود اقدامات پژوهشی ارزشمندی انجام داده و نیروی انسانی کارآمد و مؤثری را تربیت کرده است که در بخش‌های خصوصی، دولتی و عمومی منشأ اثر بوده‌اند و به‌نوعی توان بدنه‌ی کارشناسی کشور را ارتقا داده‌اند. علم و دانش فنی و فناوری‌هایی که درنتیجه‌ اقدامات تحقیقاتی تولید شده‌اند، ازعملکرد مؤثر دانشگاه حکایت دارد، ضمن آن‌که دانشگاه شهیدچمران، دانشگاهی است که دانشگاه‌های دیگری نیز از آن مستقل شده‌اند و به‌نوعی مادر دانشگاه‌های استان محسوب می‌شود.
دانشگاه شهیدچمران از نظر فرهنگی نیز بر استان تاثرگذار بوده و در جایگاه قوه مقننه نیز بیشتر نمایندگان مجلس از این دانشگاه بوده‌اند که از این جهت نیز دانشگاه در سطح ملی بر روند تحولات اثرگذار بوده است. دانشگاه‌ها در سال‌های گذشته رشد کمی خوبی داشته‌اند و اکنون باید به ارتقاء کیفی فعالیت‌های خود بپردازند.
مرحله‌ اول، آموزش است، دانشگاه‌ها از نظر آموزشی رشد کمی خوبی پیدا کرده‌اند و اکنون باید به کیفی‌سازی آموزش بپردارند و منطبق با ضرورت‌ها و نیازها، رشته‌های جدید ایجاد کنند. همچنین دانش‌آموختگان دانشگاه باید از لحاظ علمی درسطحی باشند که اندوخته‌ها و دانش کسب‌شده آن‌ها جواب‌گوی نیازهای واقعی جامعه باشد.
درسال‌های گذشته به مقوله‌ پژوهش توجه ویژه‌ای شده و اکنون هدفمندکردن پژوهش‌ها مطرح است، پژوهش‌های انجام ‌شده در دانشگاه‌ها، چه درسطح استادان و یا پایان‌نامه‌های دانشجویی باید در چارچوب اولویت‌های تحقیقاتی و نیازهای کشور تعریف شوند.
تولید علم و چاپ مقاله ارزشمند است، اما باید به نیازهای کشور و منطقه نیز توجه شود و با انجام کارهای مطالعاتی و تحقیقاتی، مشکلات را حل و ظرفیت‌های بالقوه را شکوفا کرد و راهکار ارائه داد. پژوهش باید دو خروجی داشته باشد؛ یا در مرزهای دانش انجام شود و یا به حال جامعه مفید واقع شود.
مرحله بعد درفعالیت دانشگاه‌ها تولید فناوری است و دارایی‌های فکری‌مان که به تولید ثروت منتهی می‌شود، باید افزایش یابد. در قرن آینده، تحصیل اطلاعات، نوآوری و مقوله‌ "قرن ذهن" مطرح خواهد شد، به همین دلیل باید خود را برای ورود به قرن جدید آماده و زیرساخت‌های لازم را ایجاد کنیم.
 در راستای فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی، فناوری و نوآوری باید افزایش دارایی فکری هم‌زمان با تعالی معرفتی مدنظر قرارگیرد.
تعالی علمی درهمه‌ مراحل اگر بدون توجه به تعالی معرفتی انجام شود، منجر به آن چیزی می‌شود که اکنون درجهان امروز شاهد هستیم و چیزی جز جنگ، کشتار، تخریب، بی‌خانمانی و آواره‌کردن مردم را در پی نخواهد داشت.
در دنیای کنونی، تعالی معنوی و معرفتی کمتر دیده می‌شود. ایران به‌عنوان کشوری اسلامی باید هر دو مسیر را به موازات در کنار هم ببیند و دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور به‌عنوان الگویی برای دیگر دانشگاه‌های جهان مطرح شوند.
دانشگاهیان شهیدچمران و بویژه مدیران آن برای اداره‌ مجموعه نباید نگاه دولتی داشته باشند، زیرا در نگاه دولتی انگیزه کم است، به‌عبارت دیگر باید اداره‌ دانشگاه را مانند اداره خانه خود و پیشرفت و موفقیت دانشگاه را پیشرفت و موفقیت خانواده‌ خود بدانند. بخش خصوصی چندان به کار خود نگاه عالمانه و کارشناسی ندارد و به همین دلیل قدرت رقابتی این بخش گاهی کم می‌شود. بخش خصوصی باید نگاه عالمانه به کار داشته باشد و از ظرفیت‌های علمی و تخصصی نهایت استفاده را ببرد که بتواند خود را تقویت کند و به جایگاه واقعی خود در سطح کشور دست یابد. مدیران فعلی در مقطع زمانی حاضر باید بیش از بخش خصوصی وقت بگذارند، اندیشه کنند و از همه‌ ظرفیت‌ها برای آسیب‌شناسی وضعیت موجود استفاده کنند و آینده‌نگر باشند. مدیران باید مدیریتی متفاوت در درون دانشگاه ایجاد و این مدیریت را به وزارت علوم هم منتقل کنند، همچنین باید ارتباطات بیشتری با وزارت علوم ایجاد کنند و از ظرفیت‌ها و تسهیلات وزارت برای توسعه و پیشرفت خود استفاده کنند.
برای تحقق رسالت‌ها، نیازمند اهداف و برنامه‌های راهبردی و ساختار منسجم هستیم و منابع و درآمدهای دانشگاه نیز باید متنوع باشد. مسئولان دانشگاه باید بدانند کجا و از چه محل‌هایی می‌توانند منابعی را به منابع دانشگاه اضافه کنند. دانشگاه‌ها باید ارتباطات ملی و بین‌المللی خود را برای استفاده از ظرفیت‌های داخل و خارج کشور افزایش و به‌ صورت مستمر کارکردهای خود را به وزارت علوم گزارش دهند تا بتوانند از امکانات و تسهیلات دولتی و غیردولتی برای توسعه‌ فعالیت‌ها و اهداف خود استفاده کنند.
وزیرعلوم در بدو فعالیت خود در دوره‌ کنونی، آمایش آموزش عالی برای تدوین سند آموزش عالی کشور را آغاز کرد و اکنون نیز رتبه‌بندی دانشگاه‌ها درحال انجام است. گسترش ارتباطات بین‌المللی نیز دردستور کار وزارت است. وب‌سایت انگلیسی‌زبان وزارتخانه نیز در حال آماده‌سازی است و از سوی دیگر نظام آموزش عالی باید از ظرفیت شبکه‌های اجتماعی به نحو مطلوب استفاده کنند. سامان‌دهی کیفی آموزش عالی، مهم‌ترین هدف وزارت علوم است. اکنون حدود 4.5 میلیون دانشجو در کشور وجود دارد و حال، دیگر باید به سمت کیفی‌سازی برای افزایش ظرفیت‌ها و رفع نیازها حرکت کنیم. هماهنگی خوبی میان وزارت‌خانه‌های علوم و بهداشت و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری ایجاد شده است که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه‌ هرچه بیشتر کشور شود.