مدیرکل روابط عمومی دانشگاه تهران در کارگاه آموزشی به مناسبت روز جهانی ارتباطات و روابط عمومی عنوان کرد؛

فعالیت روابط عمومی بیشترین تأثیر را بر «روئیت پذیری» و افزایش «ضریب تأثیر» فعالیت‌های دانشگاهی دارد

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۱۴:۱۹ کد : ۶۱۸۲۱ اخبار ستادی
تعداد بازدید:۴۳۷
دکتر عباس قنبری ، مدیرکل روابط عمومی و عضو هیئت علمی گروه آموزشی ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران، در دومین کارگاه از سلسله کارگاه‌های آموزشی وزارت علوم ویژه مدیران روابط عمومی دانشگاه‌ها، مؤسسات آموزش عالی، مراکز پژوهشی و پارک‌های علم و فناوری سراسر کشور که به صورت مجازی برگزار شد، به طرح مباحثی در خصوص «تأثیر روابط عمومی بر شاخص‌های رؤیت‌پذیری و ضریب تأثیر فعالیت‌های علمی و دانشگاهی ، نگاهی به اهمیت شاخص‌های آلتمتریک» پرداخت .
فعالیت روابط عمومی بیشترین تأثیر را بر «روئیت پذیری» و افزایش «ضریب تأثیر» فعالیت‌های دانشگاهی دارد

به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه تهران، دکتر قنبری در ابتدا یکی از مهم‌ترین اهداف در چهارچوب فعالیت‌های روابط عمومی را ارائه فعالیت‌ها یا دستاوردهای دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری و مراکز پژوهشی با هدف نمایش میزان نفوذ و افزایش تأثیر آن در جامعه دانست و اظهار داشت: فعالیت روابط عمومی می‌تواند در سه سطح فردی، سازمانی و کلان ملی صورت بگیرد؛ به این معنا که عمل روابط عمومی در درون یک اکوسیستم دانشگاهی، می‌تواند به صورت فردی، سازمانی و کلان ملی و برای ارائه بهتر فعالیت‌ها و نمایش اثرات آن در جامعه علمی و در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی، تحقیقاتی مورد استفاده قرار گیرد.

مدیرکل روابط عمومی دانشگاه تهران در ادامه برای فهم بهتر مبحث «رؤیت‌پذیری» و «ضریب تأثیر»، تعریفی از مفاهیم آن‌ها ارائه داد و عنوان کرد: رؤیت‌پذیری (Visibility) و ضریب تأثیر (Impact) به این معناست که به چه میزان فعالیت‌های علمی و دستاوردهای دانشگاهی، دیده شده و ذی‌نفعان مختلف اعم از افکار عمومی می‌توانند آنها ببیند و از آن بهره ببرند.

وی در ادامه با اشاره به نظام‌های رتبه بندی دانشگاهی مانند کیو.اس، یو.اس.نیوز، شانگهای و یا پایگاه استنادی جهان اسلام (ISC) تصریح کرد: هر دو شاخص رؤیت‌پذیری و ضریب تأثیر در نهایت به درجه‌ای از اعتبار (Reputation) کسب شده توسط دانشگاه منتهی خواهد شد که این نظام‌های رتبه بندی اهمیت ویژه‌ای برای آنها قائل هستند.

*گذار مهم از شاخص‌های کلاسیک به شاخص‌های آلتمرتیک

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران شاخص‌های آلتمتریک را شاخص‌های نسبتاً نوینی برای سنجش اعتبار فعالیت‌های علمی و دانشگاهی عنوان کرد و گفت: شاخص‌های آلتمتریک به طور مشخص به کنش و فعالیت‌های روابط عمومی اشاره داشته که می‌تواند تأثیرات بسیاری نیز در شاخص‌های رؤیت‌پذیری و ضریب تأثیر ایفا کند. بر اساس شاخص آلتمتریک، بسیار مهم است که یک فعالیت علمی چقدر سریع بتواند به موضوع داغ روز در رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و همچنین محافل علمی بشود.

وی با مقایسه مزیت شاخص‌های آلتمتریک نسبت به شاخص‌های کلاسیک تأکید کرد: شاخص‌های آلتمتریک، میزان رؤیت‌پذیری و ضریب تأثیر فعالیت‌های علمی را در کوتاه‌مدت می‌سنجد، در صورتی که شاخص‌های کلاسیک (میزان استناد) را در درازمدت سنجیده و به همین دلیل به زمان طولانی نیاز دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران «زمان» را مسئله مهمی در روابط عمومی دانست و گفت: نکته اصلی و مرکز ثقل شاخص‌های آلتمتریک «میزان تبدیل یک فعالیت و کنش علمی به موضوعی جدید، داغ و مطرح در رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و محافل تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری در کوتاه مدت» است چرا که از دست دادن زمان ممکن است به معنای مرگ فعالیت‌ها و دستاوردهای علمی بوده و باعث شود که دیده نشوند.

*رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و همکاران ابزارهای مهم در تقویت شاخص‌های آلتمتریک هستند

وی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی را بهترین ابزار برای افزایش میزان رؤیت‌پذیری و ضریب تأثیرگذاری در شاخص‌های آلتمتریک دانست و تأکید کرد: با انتشار مقاله و دستاوردهای علمی، کار روابط عمومی تازه آغاز شده و باید تلاش برای ارائه و رؤیت‌پذیری با هدف افزایش ضریب تأثیر صورت بگیرد.

دکترقنبری در ادامه به فعالیت‌هایی که می‌تواند باعث بهبود و ارتقای رؤیت‌پذیری دانشگاه‌ها شود، اشاره کرد و گفت: تأسیس بانک‌های اطلاعاتی (به زبان‌های مختلف) بسیار مهم هستند. هر «داده» موجودی در دانشگاه‌ها قابلیت تبدیل شدن به بانک‌های اطلاعاتی را دارد. تأسیس بانک‌های اطلاعاتی یک فعالیت مربوط به بخش روابط عمومی است و هدف آن جمع‌آوری یکپارچه اطلاعات و انتشار آن در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مختلف است. در تمام جهان ۳۴۴۸ بانک اطلاعاتی علمی و دانشگاهی وجود دارد که از این تعداد ۷۰۱ بانک اطلاعاتی مربوط به کشورهای آسیایی است که در این میان، ایران در رتبه ۵۲ قرار دارد. به همین منظور تأسیس بانک‌های اطلاعاتی یک اولویت اساسی در دانشگاه‌ها است.

*باید حق دسترسی آزاد به منابع علمی را به رسمیت شناخت و آن را رسماً اعلان کرد

مدیرکل روابط عمومی دانشگاه تهران «به رسمیت شناختن حق دسترسی آزاد به منابع علمی و اعلان رسمی آن» را از دیگر فعالیت‌های مربوط به بهبود و ارتقای رؤیت‌پذیری دانشگاه‌ها عنوان کرد و ادامه داد: به رسمیت شناختن حق دسترسی آزاد با اعلان رسمی آن تفاوت دارد. در محافل علمی-بین‌المللی اعلان رسمی در قالب یک بیانیه یا مصوبه و نمایش آن در سایت‌های رسمی و شبکه‌های اجتماعی بسیار مهم بوده و به عبارت دیگر به رسمیت شناختن حق دسترسی آزاد به منابع علمی و اعلان رسمی آن لازم و ملزوم یکدیگرند.

دکتر قنبری تصریح کرد: جنبش بوداپست، بیانیه برلین و بیانیه بثدا بر به رسمیت شناختن حق دسترسی آزاد به منابع علمی تأکید دارند. لازم به یادآوری است که دسترسی آزاد به منابع علمی صرفاً به معنای حق دانلود کردن منابع علمی تولید شده، نبوده و فراتر از آن است. در واقع منابع علمی و دستاوردها باید به صورت گسترده در دسترس همگان باشد. هر گونه مطالعه، پرینت، توزیع، جستجو، ذخیره، انتقال آن به دیگران و هر گونه استفاده از آن به دفعات مکرر بدون کمترین پیامد حقوقی یا بار مالی باید آزاد باشد.

*حلقه‌های اکوسیستم دانشگاهی باید از طریق راه اندازی سامانه‌های اینترنتی مدرن و تعاملی به هم وصل شوند

وی فعالیت دیگر در بهبود و ارتقای رؤیت‌پذیری دانشگاه‌ها را راه‌اندازی سامانه‌های اینترنتی مدرن و تعاملی عنوان کرد و گفت: در تمامی دانشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری سامانه رسمی وجود دارد اما متأسفانه بُعد تعاملی و مدرن بودن در آن‌ها کمتر دیده نمی‌شود. در اکوسیستم دانشگاهی حلقه‌ها و زنجیره‌های بسیار متنوعی وجود دارد. به عبارت دیگر روابط عمومی‌ها باید از حلقه مدیریتی و لاک توجیهی عملکرد مدیریت خارج شده و به سوی سایر حلقه‌های این اکوسیستم حرکت کنند. در چنین اکوسیستمی استاد، دانشجو، نوآور، مراکز رشد، پارک علم و فناوری وجود دارد که روابط عمومی وظیفه معرفی کردن همه آنان را برعهده دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران افزود: در بسیاری از دانشگاه‌ها این سامانه‌ها دیده می‌شود اما مشکل اساسی آن استاتیک بودن صفحات و عملکرد آنها به صورت جزایر مستقل و منفرد است. متأسفانه این صفحات در مکان مشخصی حلقه‌های مختلف اکوسیستم دانشگاهی را به یکدیگر متصل نمی‌کنند.

*ضرورت برندسازی با استفاده از حوزه‌های تمرکز

استاد گروه آموزشی ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران «برندسازی با استفاده از تقسیم‌بندی‌های موضوعی حوزه‌های تمرکز» را فعالیت دیگری در بهبود و ارتقای شاخص رؤیت‌پذیری دانشگاه‌ها مطرح کرد و گفت: براساس تقسیم‌بندی دانشگاه‌ها در حوزه‌های مختلف پژوهشی و بین‌المللی‌سازی که توسط وزارت علوم انجام شده، هر دانشگاهی در یک حوزه پیشرو و پیشگام است و این فرصت بسیار خوبی را فراهم می‌کند تا از ظرفیت‌های موجود برای برندسازی استفاده کنیم. به عنوان مثال دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در این حوزه خوب عمل کرده و در سایت رسمی دانشگاه، پیشگامی خود را در عرصه‌های مختلف به تفکیک اعلام و منتشر کرده است.

وی افزود: متأسفانه برخی دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی در تاریخ گرفتار شده‌اند و بیشتر معرفی و ارائه دانشگاه‌ها براساس تاریخ آن‌ها صورت می‌گیرد که مثلاً چند سال قدمت دارند و در زمان حال هم صرفاً بر جاذبه‌های توریستی تأکید می‌شود. دانشگاه‌ها باید در ارائه‌های خود حرفه‌ای جدید برای گفتن داشته باشند که خوشبختانه با تلاش‌های خوبی که صورت گرفته، زمینه‌های آن وجود داشته اما به آنها توجه نمی‌شود. این ظرفیت‌ها فرصت بسیار خوبی را فراهم می‌کند تا از توانمندیهای موجود برای برندسازی و تا جای ممکن از شاخص‌های آلتمتریک و رسانه‌ها برای اطلاع‌رسانی استفاده کنیم.

*باید به الگوریتم‌های موتورهای جستجوگر دقت داشت

مدیرکل روابط عمومی دانشگاه تهران «بهینه‌سازی فرمت تنظیم فعالیت‌های علمی بر اساس الگوریتم‌های مختلف» را فعالیت دیگری در بهبود و ارتقای رؤیت‌پذیری دانشگاه‌ها عنوان کرد و یادآور شد: دیگر زمانِ نامه نگاری و ارسال گزارش به صورت دستی گذشته است و تقریباً تمام گزارش‌ها و دستاوردها در اینترنت انتشار می‌یابند. در اینترنت موتورهای جستجوگر متفاوتی وجود دارد که براساس الگوریتم خاصی فعالیت می‌کنند. به صورت ذاتی وظیفه این موتورهای جستجوگر شناسایی گزارش‌ها و دستاوردها است.

*حضور گسترده در تمامی شبکه‌های اجتماعی برای کنش گران دانشگاهی الزامی است

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران حضور پیوسته در شبکه‌های اجتماعی مختلف را فعالیت دیگری در بهبود و ارتقای رؤیت‌پذیری دانشگاه‌ها مطرح کرد و گفت: در ارتباط با شبکه‌های اجتماعی، نباید صرفاً به اینستا، توئیتر و … توجه داشت. شبکه‌های اجتماعی بسیار زیادی ویژه فعالیت‌ها و دستاوردهای دانشگاهی مانند لینکدین، ریسرچ گیت، گوگل اسکولار، فیگ شیر، بی پرس، مندلی، اس. اس. آر. اِن و… وجود دارد. این موارد شبکه‌های اجتماعی دانشگاهی هستند که هر کنشگری در سطح فردی یا سازمانی می‌تواند حساب کاربری ایجاد کرده و به فعالیت مشغول شود. در نهایت تمام این تلاش‌ها منجر به رؤیت‌پذیری بیشتر دانشگاه‌ها خواهد شد.

وی خاطرنشان کرد: ترویج فعالیت‌های علمی در قالب و فرمت‌های مختلف فعالیت دیگری در زمینه بهبود و ارتقای رؤیت‌پذیری دانشگاه‌ها هستند. باید توجه داشت که امروزه جریان ارتباطات تغییر کرده است. در گذشته بارگذاری مطالب در سایت‌های دانشگاهی کافی بود. اما نکته مهم این است که روابط عمومی و کارشناس حرفه‌ای باید به دنبال کاربران و مخاطبان باشد. امروزه کاربران، مخاطبان و ذی‌نفعان در قالب شهروندان هر یک از شبکه‌های اجتماعی پراکنده‌اند. شبکه‌های اجتماعی به مثابه کشوری عمل می‌کند که قواعد شهروندی مخصوص به خود را دارد. بنابراین روابط عمومی باید براساس قوانین شهروندی هریک از این شبکه‌ها عمل کند؛ در غیر این صورت سقوط خواهد کرد.

*به اشتراک گذاشتن داده‌های خام، کمک به توسعه شبکه‌های علمی است

دکتر قنبری به اشتراک گذاشتن داده‌ها و اطلاعات خام در آرشیو‌های علمی را رکن مهم دیگری در بهبود و ارتقای رؤیت‌پذیری دانشگاه‌ها عنوان کرد و گفت: تمام دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی سرشار از پژوهش‌ها و داده‌های علمی مختلفی است که تنها بخشی از آن در قالب گزارش منتشر شده و داده‌های بسیار زیادی، بلااستفاده باقی مانده است. با توجه به اینکه به علت عنصر زمان و فقدان منابع کافی ترند جهانی جدید، حرکت به سمت استفاده از داده‌های ثانویه است، می‌توان از طریق به اشتراک گذاری آنها به توسعه شبکه‌های علمی کمک کرد. این داده‌های خام ممکن است استفاده خاصی برای پژوهشگر نداشته باشد. ایجاد آرشیوی از این داده‌های خام در سایت‌های دانشگاهی، برای تحلیلگران و آینده پژوهان دیگر محافل علمی کاربرد داشته و از این طریق رؤیت‌پذیری دانشگاه افزایش می‌یابد.

*ضرورت توجه به صحیح نویسی اسامی در مستندات علمی و دانشگاهی

وی در ادامه تأکید کرد: دانشگاه‌ها، افراد، کنشگران، پژوهشگران و… اسامی مشخص و خاصی دارند. اگر تولیدات و مستندات علمی عنوان و اسم به طور کامل و دقیق و یکپارچه نوشته نشود، بدون شک به رؤیت‌پذیری آسیب خواهد زد. درست نویسی اسامی و رعایت اصل یکپارچگی بسیار ضروری است.

*در هر کنش روابط عمومی، باید از امر غیر اخلاقی پرهیز کرد

مدیرکل روابط عمومی دانشگاه تهران در پایان نشست به بحث «اخلاق در روابط عمومی» پرداخت و گفت: در خصوص مسائل، چالش‌ها و دو‌راهی‌های اخلاق در روابط عمومی مشکلات متعددی وجود دارد که بر همگان آشکار و روشن است. سه توصیه مهم در این زمینه این است که «عمل غیر اخلاقی انجام ندهیم / انجام ندهیم / انجام ندهیم» است. این هشدار بسیار عمیق و اساسی است چراکه اگر کاری غیراخلاقی صورت بگیرد، به سرعت افشا خواهد شد. در این زمینه برخی سایت‌های جهانی مانند Retraction Watch نیز وجود دارد که وظیفه رصد مسائل اخلاقی و افشاء آنها را برعهده دارند.

 

‌‌‌‌‌‌‌