در هشتمین کنفرانس آموزش و توسعه سرمایه انسانی مطرح شد(۲):

دسترسی آسان‌تر به منابع یادگیری و ارتباطات در آموزش ترکیبی/ کرونا زمینه‌ساز نوآوری در توسعه منابع انسانی/ ضرورت سرمایه‌گذاری در سنجش و ارزشیابی

۲۹ بهمن ۱۳۹۹ | ۲۰:۱۰ کد : ۶۰۱۸۶ اخبار ستادی
تعداد بازدید:۵۷۶
دکتر سعید سعادت مدیر عامل مجتمع فنی تهران در هشتمین کنفرانس ملی آموزش و توسعه سرمایه انسانی در عصر کرونا که امروز (چهارشنبه) در محل سالن شهدای جهاد علمی برگزار شد، در سخنرانی با موضوع "گذر از آموزش سنتی در عصر کرونا" بر آموزش ترکیبی که ترکیبی از آموزش چهره به چهره و آموزش مجازی است و باعث دسترسی آسان‌تر به منابع یادگیری و ارتباطات و همکاری مشارکتی در بین فراگیران می‌شود، تاکید کرد.
دسترسی آسان‌تر به منابع یادگیری و ارتباطات در آموزش ترکیبی/ کرونا زمینه‌ساز نوآوری در توسعه منابع انسانی/ ضرورت سرمایه‌گذاری در سنجش و ارزشیابی

به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم، دکتر سعادت درخصوص مزایای یادگیری ترکیبی گفت: آموزش‌های حضوری معلم محور است در حالی که آموزش های ترکیبی می تواند فراگیر محور باشد. آموزش‌های حضوری محدودیت زمانی و مکانی دارد و مدرس نمی‌تواند به خواسته تک تک فراگیران پی ببرد و قادر نیست همه خواسته‌ها را پاسخ دهد ولی آموزش ترکیبی فاقد محدودیت است.
وی در ادامه افزود: در آموزش حضوری سرعت یادگیری برای همه یکسان است در حالی که استعداد و توان افراد متفاوت است و برخی با سرعت کمتر و برخی با سرعت بیشتر می‌آموزند و مطالبی که در آموزش حضوری ارائه می‌شود براساس یک استاندارد مشخص می‌باشد در حالی که نیازهای فراگیران می‌تواند متفاوت باشد. در آموزش حضوری مدرس متکلم وحده است و کنترل کلاس در اختیار اوست ولی در آموزش ترکیبی فراگیر دنبال جستجو و پاسخ به نیازهای خود است و فعالانه در یادگیری مشارکت دارد.
رئیس مجتمع فنی تهران درخصوص الزامات اثربخشی یادگیری ترکیبی گفت: مزایا و اثربخشی یادگیری ترکیبی در صورتی محقق می‌شود که مدرس و فراگیر هر دو آمادگی دارند از بستر آموزش الکترونیکی LMS بهره بگیرند لذا از قبل باید آموزش‌های لازم را ببینند و محتوای متناسب نیاز کاربران و با بهره‌گیری از کلیه ابزارهای نوشتاری، دیداری و شنیداری باشد.
وی افزود: در این روش پلتفرم مدیریت آموزش الکترونیکی و محتوا به درستی بر اساس نیاز فراگیران طراحی شده و نقشه راه و طرح درس بر اساس آموزش‌های ترکیبی طراحی شده و مزایای آموزش چهره به چهره و آموزش آنلاین و افلاین با هم ترکیب شده است و در طول مسیر یادگیری امکان ارتباط فراگیر با مربی وجود دارد.
دکتر سعادت گفت: کرونا مثل هر رویداد و پدیده جدید دو وجهه دارد، با توجه به انقلاب صنعتی چهارم و تغییرات حاکم بر حوزه اقتصاد در کسب و کار لازم است از حوزه آموزش سنتی به آموزش‌های مدرن به ویژه آموزش ترکیبی گذر کنیم.
دکتر سعادت تصریح کرد: آموزش ترکیبی می‌تواند اثربخش‌ترین نوع آموزش باشد و لازمه موفقیت در آن داشتن پلتفرم مناسب، محتوای غنی، طرح درس مناسب است و یادگیری ترکیبی منحصر به استفاده از فناوری نمی‌شود بلکه باز تعریفی از چگونگی انتقال دانش و مهارت‌ها و ارزش‌ها به یادگیرندگان است.
دکتر سعادت در پایان آموزش الکترونیکی و ترکیبی را یک نظام آموزشی هنرمندانه و راه حل جامعی برای کشورهایی دانست که خواهان گذر از آموزش سنتی به منظور انطباق با جهانی شدن دانست.

 

* کرونا زمینه‌ساز نوآوری در توسعه منابع انسانی

دکتر مرتضی رضایی زاده عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی نیز در این کنفرانس ملی به نقش کرونا در نوآوری در توسعه منابع انسانی، توسعه گسترده در خلاقیت‌ها و پررنگ شدن نقش بخش خصوصی در این توسعه پرداخت.
وی با اشاره به بازماندن یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر از آموزش در جهان در دوران کرونا گفت: سه حوزه اقتصادی، فرهنگی و آموزشی به‌شدت تحت تاثیر دوران کرونا قرار گرفتند و حتی جهان دچار یک شوک اقتصادی شد و از میان این تعداد بازمانده از امر آموزش ۴۶۳ میلیون نفر به اینترنت و امکانات آموزش مجازی دسترسی ندارند. همچنین ۹۰ درصد از افرادی که در مراکز و موسسات آموزشی مورد آموزش و تعلیم قرار می‌گرفتند در این دوران درخواست تخفیف شهریه داشتند که همین امر دانشگاه‌ها را با مشکلات مالی روبه‌رو کرده است ولی در صنعت بیشتر متولیان امر معتقدند که تاثیرات مثبت بوده است. در نتیجه می‌توان به شرایط ایجاد شده به شکل فرصت نگاه کرد.
دکتر رضایی زاده در ادامه افزود: در حوزه فرهنگی مسائل اخلاقی مطرح شده است که عمده‌ترین آن موضوع حفظ اطلاعات و حریم شخصی است که قوانین فعلی پاسخ‌گوی حفظ حریم شخصی افراد در فضاهای مجازی نیست و مشکلات هم در زمینه سلامتی روان مطرح شده است.
وی گفت: در آموزش‌های برخط نباید به حفظیات تاکید داشت؛ باید به سمت فهمیدن، تجزیه و تحلیل و تناسب اهداف آموزش با محتوای درسی حرکت کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی افزود: البته مسلماً این روش مشکلاتی را در بردارد؛ تعاملات یادگیرنده و استاد کم شده است، افرادی که ناتوانایی‌هایی دارند مانند کم‌شنوایی و معلولیت یا کم‌بینایی از دایره آموزش بیرون افتاده‌اند. همچنین بحث تقلب در فضای مجازی پررنگ‌تر است اما در کنار این مشکلات با حجم بالایی از تولید محتوا روبه‌رو هستیم. در سال ۲۰۲۰ میلادی بیشترین حجم از تولید محتوا را در فضای مجازی داشتیم و کاربران فراوانی به هم مرتبط شدند و پیام‌های زیادی نیز به اشتراک گذاشته شد.
دکتر رضایی زاده درخصوص ادامه آموزش مجازی در آینده گفت: در منطقه خاورمیانه ۷۰ درصد سازمان‌ها و نهادها به آینده آموزش مجازی خوش‌بین هستند و به این روش تمایل دارند ولی مطمئناً ما بعد از کرونا به دوران پیش از این بیماری بر نخواهیم گشت زیرا اغلب کشورها و حتی خانواده‌ها متقاضی شرایط آموزش ترکیبی هستند و واژه new normal وضعیتی است که اکثریت طالب آن هستند. به عبارتی فرآیند آموزش مجازی استاندارد که در آن حریم شخصی و مسائل اخلاقی رعایت شده است و آموزش به شکل ترکیبی یعنی حضوری و بر خط خواهد بود و هدف اصلی این نوع آموزش ارتقای کیفیت، ارزیابی سازنده، استفاده از نرم‌افزارهای ساده با ظاهر گرافیکی جذاب در امر تعلیم و تربیت و آموزش است.


* ضرورت سرمایه‌گذاری در سنجش و ارزشیابی
دکتر جک فیلیپس، بنیان‌‌گذار مدل بازگشت سرمایه در آموزش(ROI) که در هشتمین کنفرانس ملی آموزش و توسعه سرمایه انسانی در عصرکرونا به صورت آنلاین سخن می‌گفت، با اشاره به اینکه سرمایه‌گذاری در سنجش و ارزشیابی اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد، گفت: تشخیص سطح نتایج مورد نیاز برای سیاست‌گذاران و مدیران اجرایی ضروری است.
وی با بیان اینکه چالش‌های جدی در رابطه با موضوع آموزش و توسعه وجود دارد و بیشتر تلاش‌ها در این رابطه در حال اتلاف شدن است، تصریح کرد: نتایج یادگیری بسیار اندک ارزشیابی می‌شود و در سازمان‌ها حتی اگر یادگیری صورت می‌گیرد اما ارزشیابی نمی‌شود و بیشتر آموزش‌دهنده‌ها اطلاعاتی ندارند که بعد از آموزش، چه تغییراتی در سازمان‌ها ایجاد شده است.
دکتر فیلیپس ادامه داد: بیشتر مدیران اجرایی آموزش را هزینه می‌دانند نه سرمایه‌گذاری. اکثر مدیران اجرایی هم مهارت‌های سخت را ارزشمندتر از مهارت‌های نرم می‌دانند. متأسفانه چالش‌های مذکور در آموزش آنلاین شرایط بدتری هم دارد. مدل و زنجیره‌های ارزش همیشه ثابت است و اولین مورد آن درون‌دادها و شاخص‌هاست که باید ارزیابی شود چه درون‌دادهایی به پروژه اضافه می‌کنیم. واکنش و کنش را اندازه‌گیری کنیم و بدانیم یادگیرنده‌ها به چه میزان از آن آموزش رضایت دارند؟
وی در بخش دیگری از سخنانش اظهار داشت: همچنین تغییر در سطح دانش و یادگیری و اعتماد به نفس نیز باید اندازه‌گیری شود تا بدانیم چه مقدار اتفاق افتاده است؟ کاربرد و اجرا به چه میزان بوده است؟ یعنی در رفتار و اعمال افرادی که در آن دوره شرکت کردند چه تغییراتی ایجاد شده است؟ همچنین باید بتوانیم بسنجیم که چقدر در متغیرهای اثرگذار بیزینس تغییر ایجاد کردیم؟ بازگشت سرمایه هم موضوعی است که برای رهبران همیشه مهم‌تر است و به دنبال سنجش اثر بازگشت سرمایه هستند.
دکتر فیلیپس فرمول محاسبه میزان بازگشت سرمایه را چنین اعلام کرد که سود برنامه اجرا شده تقسیم بر هزینه‌های برنامه‌های اجرا شده و سود منهای هزینه، تقسیم بر هزینه‌های برنامه، ضرب در صد محاسبه می‌شود.
بنیان‌گذار مدل بازگشت سرمایه در آموزش (ROI)در پاسخ به سوالی در رابطه با اینکه آیا آموزش مجازی به همان میزان اثرگذاری آموزش حضوری است یا خیر؟ گفت: پاسخ این سوال ساده نیست اما برخی از دلایل عدم موفقیت یا کمتر موفق بودن آموزش مجازی این است که در این نوع از آموزش، حمایت مدیران را نداریم، متاسفانه آموزش مجازی صرفاً برای یادگیری است نه اثرگذاری. تسهیل‌کننده‌ها در آموزش مجازی وجود ندارد. تکنولوژی مشکلاتی همچون قطع و وصلی دارد. اما باید تمام تلاش خود را به کار گیریم تا آموزش مجازی ناموفق نباشد.
دکتر فیلیپس افزود: طراحی آموزش آنلاین و مجازی و ارائه یک مدل بازگشت سرمایه مثبت را حتماً باید با یک سوال چرا شروع کنیم و مطمئن باشیم که راه‌حل ما درست است. توقع موفقیت اهداف داشته باشیم و این دوره را برای کاربرد و اثرگذاری آن طراحی کرده و از نمونه‌ها استفاده کنیم. تحلیل دیتاها را داشته باشیم و بازگشت سرمایه را حتماً دنبال کنیم و اعتقاد داشته باشیم که این یک داستان نیست و حتماً باید اتفاق بیفتد.
وی در پایان تاکید کرد: باید از مدل ارائه شده دفاع و بودجه مورد نیاز آن را توجیه کنیم. در سازمان‌ها پروژه با نیازهای تجاری باید هم‌خوان باشد و مشارکت در پروژه‌های منتخب باید مشخص باشد. در نهایت اینکه بدانیم؛ آرزو کردن استراتژی نیست. شانس یک عامل نیست و انجام ندادن کار راه‌حل نیست.
س. ر ۶۳/ س.س ۵۱/ ل.م ۵۴


( ۱ )