گزارشی از دستاوردهای پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران در حوزه تولید اتانول

تعداد بازدید:۳۳۶
همزمان با اپیدمی بیماری کرونا در اسفندماه سال گذشته و فقدان آمادگی صنایع کشور به ویژه تولیدکنندگان محلول‌های ضدعفونی‌کننده ویژه کووید-۱۹ جهت رفع نیازهای عمومی و در زمانی که کشور تحت تاثیر تحریم‌ها نیاز به تولید این محلول داشت، پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران اقدام به تولید اتانول یکی از پرکاربردترین مواد شیمیایی ضدویروس کرونا کرد.
گزارشی از دستاوردهای پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران در حوزه تولید اتانول

به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران، این ماده شیمیایی الکل اتیلیک با خلوص و خواص مورد تأیید پروتکل‌های بهداشتی است که به شدت با محدودیت تولید داخلی و واردات روبه رو بوده است. این مشکلات به کمبود محصولات مرتبط بهداشتی و گرانی و گاهی حتی تقلب سودجویان در بازار تولید این محصولات منتهی شده بود. در اواخر اسفند ۱۳۹۸پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران به این نتیجه رسید که با تکیه به آخرین دستاوردهای تکنولوژیک داخلی و جهانی، خط تولید صنعتی اتیل الکل را در محل پایلوت پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران راه اندازی کند. در طول تعطیلات نوروز و با تلاش تیم‌های فنی، خدماتی و علمی پژوهشگاه این پروژه در مدت سه هفته به ثمر نشست که خروجی آن تولید اتانول با ظرفیت اسمی ۱۰۰۰ لیتر در روز بوده است.
نکته قابل توجه در راه اندازی این خط تولید، پایبندی تیم علمی پژوهشگاه به کیفیت کالا و سازگار با محیط زیست بودن فرآیند و به صرفه بودن اقتصادی محصول بوده است در همین راستا حول این سه محور حدود ۱۸ نفر از نیروهای فنی مجموعه به صورت شبانه روزی در بخش آماده سازی سوله و آماده سازی راکتورها و واحدهای تخمیر و تکمیل دانش فنی مشغول به فعالیت شدند. دانش فنی حاصله از دو جهت سرآمد روش‌های مرسوم تهیه اتانول است. مزیت اول اصلاح مخمرها و میکرو ارگانیسم‌های تولید اتانول بود که نمونه اصلاح شده و کشت شده در پژوهشگاه قدرت تخمیر قندها را در کمتر از ۲۰ ساعت به دست آورد. این در حالی است که در صنایع قدیمی این فرآیند در بهترین حالت بین ۳ روز تا یک هفته زمان می‌برد. مزیت دوم دوستدار محیط زیست بودن کل فرآیند است که بر خلاف اکثر واحدهای تولیدی اتانول، خط تولید پژوهشگاه، سیستمی کاملاً بسته و بدون کوچک‌ترین خروجی پسماند در طول پروسه تولید است. این خط تولید یک ورودی خوراک اولیه و دو خروجی اتانول و آب مقطر دارد. پروسه بدون مزاحمت، آلودگی، بو و پسماند طراحی شده و از آخرین دستاوردهای علمی در این حوزه بهره برده است.
تشویق و حمایت‌های بی دریغ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و در رأس آن دکتر غلامی و دکتر برومند معاون وقت پژوهشی و فناوری وزارت علوم در زمینه رفع محدودیت‌های قدیمی در انجام این گونه فعالیت‌ها در محیط‌های پژوهشی و دانشگاهی و همچنین حمایت دکتر شریعتمداری وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی در کمک‌های بی دریغ ایشان برای پیگیری اخذ مجوزهای قانونی و همچنین توصیه دکتر نمکی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به سازمان غذا و دارو جهت مساعدت با پژوهشگاه، همگی نور امید بر مسیر حرکت پژوهشگاه و کمک معنوی و روحیه بخش به تیم مجری طرح بوده است.
درصد الکل تولید شده در این مجموعه برابر با گرید ضدعفونی کننده است که معادل ۷۰% اتیل الکل بوده و همچنین سایر گریدها تا خلوص ۹۶% نیز به فراخور سفارش، تولید شده است. این محصولات به صورت عمده به جامعه دانشگاهی و شرکت‌های تولید کننده مواد ضد عفونی کننده عرضه شده است. همچنین دانش فنی منحصر به فرد توسعه یافته در پژوهشگاه، جهت کمک به شرکتهای تولیدکننده اتانول طی قراردادهای مشاوره و یا راه اندازی خط تولید، قابلیت فروش به صنعت را داشته است. عمده مشکل موجود پیش روی فعالیت‌های این چنینی در محیط‌های پژوهشی عدم وجود ساختار حمایت آئین نامه‌ای و همچنین تخصیص منابع مشخص مالی برای توسعه و سرمایه گذاری‌هایی از این دست است که با تدابیر وزارت متبوع و اهتمام سیاستگزاران وزارت علوم امید برطرف شدن این مشکلات به امید خداوند وجود خواهد داشت. در حال حاضر بزرگترین حمایت از این اتفاق مفید در جامعه پژوهشی، تسریع در صدور مجوزهای لازم از سایر وزارتخانه‌ها به ویژه سازمان غذا و دارو است که می‌تواند ضامن استمرار این حرکت در پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران و همچنین شکل گیری الگویی موفق در عرصه ارتباط دانشگاه و صنعت باشد.
ل. م ۵۴/ ع. ع ۵۷


( ۲ )