در پی پروژه‌ مشترک بین دانشگاه بوعلی‌سینا همدان و دانشگاه بامبرگ؛

اولین نسخه پیکره گفتاری برای زبان فارسی«هم‌بام» رونمایی شد

۱۷ تیر ۱۳۹۹ | ۰۸:۵۵ کد : ۵۵۷۰۴ دستاوردهای دانشگاه ها
تعداد بازدید:۹۵۳
فاز اول پروژه مشترک بین دانشگاه بوعلی‌سینا همدان و دانشگاه بامبرگ با عنوان «هم‌بام» که به ساخت پیکره گفتاری برای زبان فارسی می‌انجامد، رونمایی شد و همه پژوهشگران از ایران و کشورهای دیگر برای دسترسی به این مواد خام، که در واقع مهم‌ترین مواد خام در رشته‌ زبان‌شناسی است، به دانشگاه بوعلی‌سینا و بامبرگ مراجعه خواهند کرد.
اولین نسخه پیکره گفتاری برای زبان فارسی«هم‌بام» رونمایی شد

در پی پروژه مشترک بین دانشگاه بوعلی‌سینا همدان و دانشگاه بامبرگ؛
اولین نسخه پیکره گفتاری برای زبان فارسی «هم‌بام» رونمایی شد

فاز اول پروژه مشترک بین دانشگاه بوعلی‌سینا همدان و دانشگاه بامبرگ با عنوان «هم‌بام» که به ساخت پیکره گفتاری برای زبان فارسی می‌انجامد، رونمایی شد و همه پژوهشگران از ایران و کشورهای دیگر برای دسترسی به این مواد خام، که در واقع مهم‌ترین مواد خام در رشته زبان‌شناسی است، به دانشگاه بوعلی‌سینا و بامبرگ مراجعه خواهند کرد.
به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه بوعلی سینا، دکترمحمد راسخ‌مهند عضو هیئت علمی گروه زبان‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا و مسئول تیم ایرانی پروژه هم‌بام بیان کرد: هریک از شاخه‌های مختلف علم، موضوع و کاربرد خاص خود را دارند. علوم پایه مبتنی بر تئوری و نظریه است. علوم مهندسی براساس انواع محاسبات بنا شده و آزمایشگاه بستری برای علوم طبیعی است. در این میان موضوع علوم انسانی خود «انسان» است و بسترش جامعه انسانی. روشن است که آنچه به علوم انسانی و انسان به مثابه موجودی خردمند مربوط می‌شود در اجتماع انسانی معنی می‌یابد. اقتصاد طبقات اجتماعی، کنش‌های اجتماعی و روانی انسان‌ها و بسیاری موارد دیگر را نمی‌توان فقط در آزمایشگاه به بوته آزمایش سپرد.
وی افزود: از سوی دیگر انواع شاخه‌های علوم انسانی از علوم تربیتی تا روان‌شناسی و سایر رشته‌ها برای سامان دادن فرضیات و نظریات خود به داده و اطلاعات نیازمندند. این داده‌ها را باید از جامعه به‌دست آورند. انواع مصاحبه‌ها و پرسشنامه‌ها تلاشی برای نیل به این هدف است.
دکترراسخ‌مهند تبیین کرد: زبان‌شناسی به عنوان یکی از شاخه‌های علوم انسانی که چارچوب‌های نظری مدونی هم دارد، به داده‌های زبانی طبیعی احتیاج دارد. این داده‌ها هم می‌توانند گفتاری باشند و هم نوشتاری. داده‌های نوشتاری به دلیل ماهیت مکتوبی که دارند به شکلی ساده‌تر قابل دسترسی هستند. اما داده‌های گفتاری چنین نیستند.
مسئول تیم ایرانی پروژه هم‌بام در ادامه تصریح کرد: ما هیچ داده گفتاری در دست نداریم تا با یقین بگوییم مردم در زمان سعدی و حافظ به چه زبانی با هم محاوره داشتند. اما در عصر حاضر که تکنولوژی‌های مختلفی برای ثبت و ضبط صدا وجود دارد می‌توان زبان مردم این عصر را مستند کرد. پس می‌توان صحبت کردن عادی مردم را نمونه‌ای از داده گفتاری طبیعی درنظر گرفت. ضبط این نوع گفتار به روشی علمی و به همراه فراداده‌هایی که توسط پژوهشگر زبان‌شناس به آن افزوده می‌شود، آن را تبدیل به داده‌ای مهم برای محققان و نیز موضوعی برای بررسی‌های آتی می‌کند.
دکتر راسخ‌مهند در ادامه گفت: در همین راستا، دو تیم دانشگاهی متشکل از دانشگاه بوعلی‌سینا و دانشگاه بامبرگ آلمان تشکیل داده‌ایم که علاوه بر برگزاری کارگاه‌های آموزشی در ایران و آلمان، هدف تشکیل یک پیکره گفتاری برای زبان فارسی را دنبال می‌کند. پروژه «هم‌بام» که از سال ۹۷ با سفر مطالعاتی بنده به دانشگاه بامبرگ آلمان و با همکاری دکتر جفری هیگ شروع شد، گامی به سوی این مقصد است.
وی ادامه داد: این پروژه که در نهایت به ساخت پیکره گفتاری برای زبان فارسی می‌انجامد و درحال حاضر فاز اول آن بر روی سایت قابل دسترسی است، به نوعی زمینه صدها تحقیق آتی را آماده می‌کند و همه پژوهشگران از ایران و کشورهای دیگر برای دسترسی به این مواد خام، که در واقع مهم‌ترین مواد خام در رشته زبانشناسی است، به دانشگاه بوعلی‌سینا و بامبرگ مراجعه خواهند کرد.
دکترراسخ‌مهند خاطرنشان کرد: سه روز پیش اولین نسخه پیکره گفتاری برای زبان فارسی (پروژه هم‌بام) رونمایی شد؛ وجه تسمیه نام این پروژه، «هم‌بام»، از حروف اول همدان و بامبرگ گرفته شده است که پروژه‌ای مشترک بین دانشگاه بوعلی‌سینا همدان و دانشگاه بامبرگ است.
وی تشریح کرد: دلایل همکاری بین دانشگاه بوعلی سینا و دانشگاه بامبرگ از یکسو به خاطر وجود رشته ایران‌شناسی در این دانشگاه است که سال هاست به عنوان یک رشته مهم فعالیت دارد و واحدهای زبان فارسی نیز در آن‌جا تدریس می‌شود. و از سوی دیگر به دلیل حضور دکتر جفری هیگ در این دانشگاه است؛ وی علاوه بر اینکه صاحب کرسی زبان‌شناسی در دانشگاه بامبرگ است، یکی از اساتید برتر زبان‌شناسی هستند که وجهه‌ای جهانی دارد و با زبان‌های فارسی، کردی و ترکی آشنایی دارد و بنده سال‌هاست با ایشان همکاری می‌کنم.
دکتر راسخ‌مهند در رابطه با نقش دانشجویان زبان‌شناسی در این پروژه گفت: این پروژه مختص دانشجویان زبان‌شناسی است و خود آنها در پیش‌برد آن به ما کمک کردند. در کل ۶ نفر از دانشجویان دانشگاه بوعلی‌سینا با ما در این پروژه همکاری داشتند که مایلم از آنها نام ببرم؛ مهدی پری‌زاده، مهرداد مشکین‌فام، فریبا صبوری، الهام ایزدی، ایران عبدی و مریم پویان‌خواه همکاران ما در این پروژه هستند و بند ه از تمام آن‌ها تشکر می‌کنم.

مسئول تیم ایرانی پروژه هم‌بام در پایان ابراز کرد: همچنین باید از دکتر جفری هیگ، دکتر یوسف آرام و تمام کسانی که در این امر ما را یاری کردند، تشکر کنم. به نظر من دانشگاه با این پروژه‌‌ها و فعالیت‌های تحقیقاتی زنده است؛ این پروژه تا سال‌های سال به دانشجویان کمک خواهد کرد و نام دانشگاه بوعلی‌سینا در کنار این پیکره گفتاری خواهد درخشید.
گفتنی است اطلاعات بیشتر در رابطه با پروژه هم‌بام را می‌توانید از طریق آدرس الکترونیکی ‏https://multicast.aspra.uni-bamberg.de/resources/hambam دریافت نمائید.
ل. س ۴۲/ ل. م ۵۴

کلید واژه ها: بوعلی‌سینا همدان


( ۲ )