رئیس دانشگاه فنی و حرفه‌ای در کنفرانس ملی توسعه سرمایه انسانی مطرح کرد:

توجه به نیازهای آموزشی بنگاه‌های کوچک و متوسط اقتصاد؛ زمینه‌ساز ایجاد فرصت‌های اشتغال بیشتر/ شناخت نظام تولید، بازار کار و اشتغال از راهکارهای توسعه کمی و کیفی سرمایه انسانی

۰۸ بهمن ۱۳۹۸ | ۱۳:۴۹ کد : ۵۲۹۲۳ اخبار برگزیده اخبار ستادی
تعداد بازدید:۶۴۷
دکتر ابراهیم صالحی عمران رییس دانشگاه فنی و حرفه‌ای، امروز (سه‌شنبه)، در کنفرانس ملی توسعه سرمایه انسانی گفت: توجه به نیازهای آموزشی بنگاه‌های کوچک(SME) و متوسط اقتصادی در کشور می‌تواند فرصت‌های اشتغال بیشتری فراهم نماید.
توجه به نیازهای آموزشی بنگاه‌های کوچک و متوسط اقتصاد؛ زمینه‌ساز ایجاد فرصت‌های اشتغال بیشتر/ شناخت نظام تولید، بازار کار و اشتغال از راهکارهای توسعه کمی و کیفی سرمایه انسانی

به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه فنی و حرفه‌ای، دکتر صالحی عمران در این کنفرانس ملی که به عنوان بزرگترین رویداد علمی و تخصصی آموزش منابع انسانی با حضور معاون اداری، مالی و منابع انسانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و معاونان اداری و مالی و مدیریت منابع دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی در سالن ابوریحان دانشگاه شهید بهشتی تهران برگزار شد، سخنانی در خصوص مهارت‌آموزی، توسعه سرمایه انسانی و اشتغال ارائه کرد.
وی در ابتدای این نشست با بیان اینکه مبحث نیروی انسانی مسئله بسیار بااهمیت و مهمی است با طرح سوالی با عنوان اینکه چرا آموزش عالی در ایران ایجاد و توسعه پیدا کرد؟ اظهار داشت: اساساً ایجاد آموزش عالی در کشور در راستای تربیت نیروی انسانی برای کادر اداری و دولتی شکل گرفت و توسعه پیدا کرد.
دکتر صالحی عمران افزود: اگر به صورت تاریخی و ریشه ای مسئله پیدایش و گسترش آموزش عالی در کشور را بررسی کنیم در می‌یابیم دولت ها برای تأمین نیاز منابع انسانی در ادارات دولتی به سمت ایجاد دانشگاه‌ها گام برداشتند چراکه تجربه غرب هم این را نشان می‌داد و بر اساس همین الگو دانشگاه تهران به عنوان اولین مرکز آموزش عالی در کشور تأسیس گردید.
وی با عنوان اینکه با گذشت سالیان متمادی از شکل‌گیری آموزش عالی، کماکان تقاضا، توسعه و گسترش این امر در راستای استخدام نیروی انسانی برای جذب در ادارات دولتی و بدنه دولت شکل می‌گیرد و به یک فرهنگ غالب در کشور تبدیل شده است، بیان داشت: پس از جنگ تحمیلی مجدداً شاهد گسترش فزاینده آموزش عالی در کشور بودیم چرا که برای بازسازی کشور نیاز به نیروی متخصص احساس می‌شد و بر مبنای همین تفکر بازهم نگاه‌ها به سوی سیستم های آموزشی بالاخص دانشگاه‌ها معطوف شد و نظریه سرمایه انسانی (HCT)زیر بنای توسعه تلقی شد و طبیعتاً مراکز آموزش عالی بازهم توسعه پیدا کردند.
رییس دانشگاه فنی و حرفه‌ای با اشاره به اینکه طی این سال ها دولت‌ها سیاست گسترش و توسعه دسترسی آموزش عالی را در پیش گرفتند و بحث آموزش عالی توده ای بر مبنای آنکه بایستی آموزش عالی در اختیار همگان قرار بگیرد شکل گرفت، خاطر نشان کرد: اعتقاد دارم آموزش عالی در این برهه به تقاضای اجتماعی واگذار شد و مراکز آموزش عالی به صورت قارچ‌گونه در شهرهای مختلف ایجاد شد که می توان آن را سیاست گسترش انفعالی نامگذاری کرد.
وی با طرح سوال اینکه چرا آموزش عالی در سال‌های اخیر مورد انتقاد قرار گرفت با اشاره بر گزارش مجمع جهانی اقتصاد در باره شاخص سرمایه انسانی و گزارش مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری که در سال ۱۳۹۶ تهیه شد عنوان کرد: در گزارش مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست ‌جمهوری ۱۰۰ مسئله اصلی و سناریوهای پیش روی ایران بررسی شد که بیکاری سومین مسئله جدی و اساسی کشور است.
دکتر صالحی عمران گفت: مجمع جهانی اقتصاد از سال ۲۰۱۳ گزارش شاخص سرمایه انسانی(HCI) را منتشر می‌کند و این رتبه‌بندی برای ۱۳۰ کشور در مقیاس صفر (بدترین) تا صد (بهترین) و در چهار زیر شاخص «ظرفیت»، «به‌کارگیری»، «توسعه» و «دانش فنی» ارائه شده است. براساس این شاخص، جهان در سال ۲۰۱۷ تنها ۶۲ درصد از سرمایه انسانی خود را توسعه داده است و ایران در فهرست «شاخص سرمایه انسانی ۲۰۱۷» با تصاحب امتیاز ۹۷/ ۵۴ در رتبه ۱۰۴ از میان ۱۳۰ کشور ایستاد.
وی با اشاره به اینکه اقتصاد ایران در رتبه‌بندی زیرشاخص «به‌کارگیری» از میان ۱۳۰ کشور در جایگاه ۱۲۸ قرار گرفته است و در این راستا بدترین عملکرد ایران در متغیر «نرخ مشارکت نیروی کار» بین سنین ۲۵ تا ۵۴ به ثبت رسیده است که جزو متغیرهای زیرشاخص «به‌کارگیری» است افزود: بی‌شک می‌توان گفت که نقطه ضعف ایران در شاخص سرمایه انسانی، معیار مشارکت افراد ۲۴ تا ۵۴ ساله (افراد در سن اشتغال و اغلب با تحصیلات دانشگاهی) در اقتصاد است.
دکار صالحی عمران با تأکید بر آمارهایی که ارایه شد، خاطر نشان کرد: دانشگاه‌ها را توسعه دادیم ولی متاسفانه نتوانسته‌ایم آن را به بدنه اقتصاد گره زده و با بازار کار همراه کنیم.
وی با عنوان نقدهای زیادی به سبک توسعه منابع انسانی و گسترش آموزش عالی در کشور وارد است که در همین زمینه می‌توان به آمار حدود ۵۰ درصدی کارآموزان مراکز آموزش‌های فنی و حرفه‌ای درسازمان آموزش فنی و حرفه‌ای دانش‌آموختگان دانشگاهی هستند اشاره کرد.
رییس دانشگاه فنی و حرفه‌ای بیان داشت: طبق آمارهای بانک جهانی که در سال ۱۹۹۵ آماده شد به‌طور نسبی سرمایه انسانی یک جامعه زمانی گرایش به بی‌فایده شدن دارد که مهارت‌هایی آموخته شده با فرصت‌های بازار کار هماهنگ نباشد و آموزش عالی به بهای از دست رفتن آموزش ابتدایی و متوسطه حمایت شده و مورد توجه قرار گیرد.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر آنکه چرا بین آموزش و اشتغال در ایران ارتباط چندانی وجود ندارد و چه باید کرد؟ راهکارهای برون‌رفت از این انتقادات چه هستند؟ چه راهکارهایی برای رسیدن به کارافرینی و اشتغال وجود دارد؟ گفت: بنده معتقدم راهکارهای برون رفت از شرایط فعلی، یک بخش در خارج از نظام آموزشی است از جمله، نظام فرهنگی واجتماعی، تولید ناخالص ملی و رشد اقتصادی است و بخش دیگر شناخت نظام تولید، بازار کار و اشتغال و اصلاحات آموزشی ایجاد پیوند میان بازار کار و آموزش است.
دکتر صالحی عمران تأکید کرد: برنامه‌های اموزشی و درسی در آموزش عالی مبتنی بر اطلاعات بازار کار و ایجاد صلاحیت‌ها نیست و تعداد مشاغلی که در دانشگاه‌ها آموزش داده می شود خیلی کم است.
وی گفت: بازار کار نسبتاً قابل پیش بینی، تولید انبوه ومشتری مداری، اهمیت بومی‌گرایی، بازارهای محافظت شده ملی، انتخاب مصرف کننده، کثرت گرایی و رقابت جهانی از ویژگی‌های نظام تولید است.
دکتر صالحی عمران به توسعه منابع انسانی در نظام فوردیسمی اشاره کرد و بیان داشت: افراد در پارادایم کاری فوردیسمی شغل معین و ثابتی داشتند و به دلیل ثبات بازارکار عرضه و محتوی اموزشی در زمان طولانی ثابت بود و نیروی انسانی به لحاظ ماهیت مشاغل از مهارت‌های سطح پایینی برخوردار بودند بنابراین کارگران تنها در انجام یک شغل مهارت کسب می کردند و به همین خاطر نیاز چندانی به کارآموزی احساس نمی‌شد لذا نتیجه آن می‌شود دانشگاهی که غیر کارآفرین است.
این مقام مسئول در توضیح توسعه منابع انسانی در قالب نظام پست فوردیسم با اشاره بر اینکه در نظام فرافوردیسم نیاز به شایستگی نیروی انسانی و نیروی کار ماهر به دلیل تغییرات سریع تکنولوژیکی و تحولات اقتصادی مرتباً در حال افزایش است تأکید کرد: از این رو ضرورت هماهنگی مستمر بین نظام آموزشی و بازار کار بیش از پیش محسوس است. به همین خاطر یکی از وظایف اساسی نظام آموزش عالی فراهم کردن شرایطی است که در آن نیروهای تحصیلکرده بتوانند از دانش و توانایی‌هایی برخوردار شوند که با نیازهای متغیر و نوین اقتصادی و صنعتی متناسب باشد.
وی خطاب به حاضران با تأکید بر اعتلا و ارتقای آموزش‌های عالی فنی و حرفه ای و مهارتی با عنوان اینکه ۸۰ تا ۹۰ % جوانان در اروپا، امریکا، ژاپن و کشورهای جنوب شرقی آسیا آموزش‌های مهارتی را انتخاب می‌کنند بیان داشت: بنده معتقدم چالش پیش روی آموزش عالی کشور این است که بخش‌های رسمی آموزش در ایران رو به افزایش ولی بخش های غیر رسمی آموزش مهارت رو به کاهش است و رویکرد نامناسب عمومی و استقبال خارج استاندارد جهانی از تحصیلات اکادمیک دانشگاهی همراه می باشد بنابراین باید به این باور برسیم که با افزایش سطوح مدارک دانشگاه کارآفرین نخواهد شد.
دکتر صالحی عمران ادامه داد: یکی از مسائل نظام‌های آموزش عالی این است که چگونه گستره شایستگی ها ومهارتهای مربوط به کار را تشخیص دهند و در برنامه‌های آموزشی ودرسی ارائه کنند تا بدین‌ترتیب زمینه‌ای مناسب برای اشتغال و کارآفرینی فراهم آورند که شایستگی های کلیدی، مهار‌های اشتغال پذیری، مهارتهای اساسی از راهکارهای اصلاحات آموزشی در توسعه منابع انسانی قلمداد می شود.
وی در پایان از صداقت، انصاف، رازداری، شرافت، درست کاری، شفافیت، عدالت، امانتداری، پاسخ گویی، بی‌طرفی و قابلیت اعتماد به عنوان شایستگی های مربوط به سرمایه اخلاقی یاد کرد و نتیجه گیری کرد: اصلاح تصورات فرهنگی ذینفعان از آموزش عالی، شناخت نظام تولید، بازار کار و اشتغال، ظرفیت‌های جدید، مطالعه آینده کار در ایران و اصلاحات آموزشی (ایجاد پیوند میان بازار کار و آموزش) و مهارت‌آموزی و صلاحیت محور کردن آموزش عالی از جمله فعالیت هایی است که می توان در زمینه توسعه کمی و کیفی سرمایه انسانی انجام داد.
ل.م ۵۴/ ع.ع ۵۷


( ۱ )