نتایج رتبه بندی جهانی ISC در سال ۲۰۱۹ منتشرشد:

حضور چشمگیر دانشگاه های جهان اسلام؛ تعداد ۴۳ دانشگاه از ایران

۲۴ آذر ۱۳۹۸ | ۱۶:۵۰ کد : ۵۱۸۷۰ اخبار ستادی
تعداد بازدید:۱۴۴۰
نظام رتبه بندی جهانی ۲۰۱۹-ISC با حضور دکتر محمدجواد دهقانی سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام و رئیس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری، رونمایی شد.
حضور چشمگیر دانشگاه های جهان اسلام؛  تعداد ۴۳ دانشگاه از ایران

به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) ، دکتر محمدجواد دهقانی در مراسم رونمایی نظام رتبه بندی جهانی ۲۰۱۹- ISC که در حضور معاون پژوهشی مرکز منطقه ای و همچنین ISC ، سایر مدیران هر دو سازمان و همچنین با حضور نماینده استانداری فارس، دکتر رزمجو مشاور استاندار در امور دانشگاه ها انجام گرفت گفت: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) از ۹ سال پیش با ابلاغ وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری با تشکیل گروه پژوهشی رتبه بندی عملاً ارزیابی و رتبه بندی دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشی کشور را با شاخص ها و معیارهای مصوب انجام داده و بعد از گذشت چندین سال متوالی عملاً در سطح ملی به یک مرجع در این حوزه تبدیل شده است. هر ساله گزارش رتبه بندی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی کشور از طریق وبگاه پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، رسانه‌های گروهی و نیز در قالب کتاب رسمی به رؤسا و مدیران دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و جامعه علمی کشور، اطلاع رسانی می شود.

دکتر دهقانی اظهار داشت: رهبر معظم انقلاب در دیدار ماه رمضان سال جاری با (دانشگاهیان) بر ضرورت «ارزیابی و رتبه بندی دانشگاه ها» صحبت فرموده و بر تعیین معیارها و شاخص ها و نیز مزیت های لازم برای رتبه بندی به منظور ارتقای کیفی دانشگاه ها و ایجاد رقابت مثبت تأکید و به رصد و پایش کردن کشورهایی که نیت ما پیشی گرفتن علمی از آنهاست توصیه فرمودند.

وی افزود: در همین راستا و به منظور مقایسه حرکت علمی و عملکرد دانشگاه های کشور در سطح بین المللی و با توجه به تجارب ارزشمند گروه رتبه بندی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام در زمینه رتبه بندی دانشگاه‌ها در سطح ملی، از سال گذشته دو نوع رتبه بندی جدید در سطح بین المللی با عنوان " رتبه بندی جهانی ISC" ( ISC world University ranking s ) و نیز" رتبه بندی دانشگاه های جهان اسلام" ( ISC Islamic world university rankings ) با تصویب شورای راهبری ISC و تأکید وزیر محترم علوم، به عنوان رییس شورای راهبری در دستور کار قرار گرفت. یکی از مهمترین دستاوردهای انجام رتبه بندی جهانی، ایجاد یک پایگاه داده از جزئیات کامل اطلاعات علمی و پژوهشی کشورها و دانشگاه های تراز اول دنیا است که در نتیجه آن امکان برنامه ریزی و تهیه نقشه راه به منظور دستیابی به اهداف و چشم انداز کشور و نیز دانشگاه های کشور در سطح بین المللی وجود خواهد داشت.

سرپرست ISC گفت: رتبه بندی‌هایی که در سطح جهان انجام می‌گیرد غالباً ترکیبی از اطلاعاتی است که مؤسسات مجری رتبه بندی تهیه می‌کنند و اطلاعاتی که بر اساس خوداظهاری دانشگاه‌ها به این مؤسسات ارائه می‌شود. در نهایت با استفاده از این داده ها رتبه دانشگاه ها محاسبه و اعلام می‌شود بدون اینکه دانشگاه ها از جزئیات این داده‌ها و نحوه محاسبه آنها اطلاعات دقیقی در دست داشته باشند. عدم دسترسی به این اطلاعات باعث می‌شود که سیاست گذاران آموزش عالی و مدیران دانشگاه ها نتوانند چگونگی عملکرد دانشگاه ها را در شاخص‌های مختلف بدانند.

دکتر دهقانی ادامه داد: در" رتبه بندی جهانی ISC" یک بانک اطلاعاتی جامع از داده های دانشگاه های جهان و دانشگاه های ایران بدست می آید، که با استفاده از این بانک اطلاعاتی، می‌توان برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت برای دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور تدوین نمود.

از سوی دیگر با توجه به دریافت بخش هایی از اطلاعات مراکز و دانشگاه ها در قالب خوداظهاری، اطمینان کاملی از مجموعه داده ها و نیز امتیازهای محاسبه شده توسط موسسه های رتبه بندی وجود ندارد، حال اینکه داده‌های گردآوری شده در نظام رتبه بندی جهانی ISC از صحت و سقم بالاتری برخوردار بوده زیرا علاوه بر نهایت دقت درجمع آوری، تقریباً اکثر داده ها مستقلاً از پایگاه های معتبر بین المللی جمع آوری شده و عاری از خوداظهاری بوده و لذا مشکلات مربوط به عدم مستند سازی و راستی آزمایی در آن وجود ندارد.

وی گفت: "رتبه بندی جهانی ISC" به منظور رتبه بندی دانشگاه‌های جهان در معیارهای خود، مهم‌ترین مأموریت دانشگاه‌ها که عبارتند از پژوهش، آموزش، نوآوری و فعالیت‌های بین‌المللی را در نظر می‌گیرد و بر این اساس دانشگاه ها را مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌دهد، نکته مهم در معیارهای این رتبه بندی این است که بعد کیفی و کمی پژوهش هم زمان با هم مورد بررسی قرار می‌گیرند. با گردآوری داده‌ها در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام بدون خوداظهاری دانشگاه ها از سراسر جهان، پایگاه داده موثق و معتبری شکل خواهد گرفت که می توان از آن در جهت سیاستگذاری‌های پژوهشی و بررسی موقعیت دانشگاه های ایران در سطح جهان استفاده نمود. "رتبه بندی جهانی ISC" می‌تواند نقش مهمی در سوق دادن دانشگاه‌های ایران به سمت دانشگاه‌های تراز جهانی داشته باشد.


روش شناسی رتبه بندی

دکتر دهقانی در ادامه گفت: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام ( ISC ) به منظور رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان در معیارهای خود، مهم‌ترین مأموریت دانشگاه‌ها که عبارتند از پژوهش ( با وزن ۶۰ درصد)، نوآوری (با وزن ۱۵ درصد)، آموزش (با وزن ۱۰ درصد) و فعالیت‌های بین‌المللی (با وزن ۱۵ درصد) را در نظر می‌گیرد و بر این اساس دانشگاه‌های کشورهای اسلامی را مورد سنجش و ارزیابی قرار می‌دهد. در " رتبه بندی دانشگاههای جهان ISC "، دانشگاه‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرند که حداقل ۸۵۰ مدرک در سال‌های ۲۰۱۷-۲۰۱۵ در پایگاه وب آو ساینس به ثبت رسانیده باشند. اطلاعات این رتبه‌بندی از پایگاه‌های اطلاعاتی USPTO ، WoS ، Incite گرد آوری شده است.

معیار پژوهش شامل ۵ شاخص حجم پژوهش، تعداد استناد به مقالات و تاثیر استنادی نرمال شده، تأثیر استنادی نسبت به کل جهان و تعداد مقالاتی است که در نشریات برتر به چاپ رسیده اند. بازه زمانی سه ساله ۲۰۱۵-۲۰۱۷ در این شاخص ها از جمله تعداد کل انتشارات هر دانشگاه در بازه زمانی سه ساله، تعداد کل استنادات به مقالات منتشر شده، تاثیر استنادی نرمال شده، تأثیر استنادی نسبت به کل جهان، تعداد مقالات با کیفیت دانشگاه (نشریات Q1، مجلات نیچر، ساینس و فهرست نشریات نیچر ایندکس) می باشد.

جدول زیر شاخص‌های مورد استفاده در "رتبه بندی جهانی ISC" نشان داده شده است

معیارها و شاخص ها رتبه بندی رتبه بندی جهانی ISC -2019

وزن

شاخص

وزن

معیار

۲ ۵

حجم پژوهش

کمیت

A1

60

پژوهش

۱۵

تعداد استناد به مقالات

کیفیت

A2

1

تاثیر استنادی نرمال شده

کیفیت

A3

4

تأثیر استنادی نسبت به کل جهان

کیفیت

A4

15

تعداد مقالات نشریات برتر

کیفیت

A5

5

نسبت دانشجو به عضو هیات علمی

B1

10

آموزش

۵

تعداد اعضای هیات علمی پر استناد

B2

10

تعداد همکاری دانشگاه در انتشار مقالات بین المللی

C1

15

فعالیت بین‌المللی

۴

تعداد کشورهای همکار در انتشارات بین المللی

C2

1

میزان شهرت دانشگاه

C3

10

تعداد پروانه های ثبت اختراع

D1

15

نوآوری

۵

درصد هم‌انتشاری با صنعت

D2

 

 

در"رتبه‌بندی جهانی ۲۰۱۹- ISC" تعداد ۲۰۰۵ دانشگاه از سراسر جهان مورد بررسی قرار گرفته و رتبه‌بندی شده‌اند. جدول زیر دانشگاه های حاضر در" رتبه‌بندی جهانی ۲۰۱۹- ISC " را به تفکیک قاره در سال های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ نشان می دهد.

 

تعداد دانشگاه های قاره های مختلف در نظام رتبه بندی بین المللی -۲۰۱۹- ISC

2018

2019

قاره

۴۲۸

۶۴۶

اروپا

۴۳۸

۷۸۶

آسیا

۲۷

۷۰

آفریقا

۲۴۴

۳۶۳

آمریکای شمالی

۴۳

۹۳

آمریکای جنوبی

۴۰

۴۷

اقیانوسیه

۱۲۲۰

۲۰۰۵

جمع کل دانشگاه

سرپرست ISC گفت: از کشور جمهوری اسلامی ایران ۴۳ دانشگاه در " رتبه‌بندی جهانی ۲۰۱۹- ISC " حضور داشته اند. بر اساس مأموریت‌های دانشگاه‌ها، تعداد ۲۳ دانشگاه جامع کشور در این رتبه بندی حضور دارند. دانشگاه های جامع حاضر در این رتبه بندی عبارت از: دانشگاه های تهران، تربیت مدرس، فردوسی مشهد، شهید بهشتی، شیراز، تبریز، گیلان، اصفهان، بوعلی سینا، رازی، سمنان، کاشان، یزد، شهید باهنر کرمان، مازندران، ارومیه، یاسوج، الزهرا (س)، بین المللی امام خمینی (ره)، شاهد، شهید چمران اهواز، شهرکرد و دانشگاه محقق اردبیلی است. از دانشگاه های علوم پزشکی نیز ۱۲ دانشگاه، دانشگاه های علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، ایران، اصفهان، مشهد، تبریز، بقیه الله، شیراز، مازندران، جندی شاپور اهواز، کرمان و کرمانشاه قرار دارند. از دانشگاه های صنعتی نیز ۸ دانشگاه، دانشگاه های صنعتی اصفهان، شریف، امیرکبیر، علم و صنعت ایران، خواجه نصیرالدین طوسی، نوشیروانی بابل، سهند و شاهرود در این نظام رتبه بندی قرار دارند.

لازم به ذکر است که دانشگاه هایی که رتبه بندی آنها در بازه یکسان هستند همگی هم رتبه بوده و ترتیب اسامی ذکر شده در این گزارش مطابق با سامانه رتبه بندی ISC بر اساس حروف الفبا (به لاتین) است. بنابراین دانشگاه های تهران و علوم پزشکی تهران در رتبه اول، دانشگاه های صنعتی اصفهان، علوم پزشکی شهید بهشتی، صنعتی شریف و تربیت مدرس در رتبه سوم و سایر دانشگاه ها نیز در بازه های یکسان هم رتبه هستند.

 

جایگاه دانشگاه های جهان در رتبه بندی ۲۰۱۹ ISC

دهقانی گفت: در رتبه بندی جهانی ISC 2019، تعداد ۲۰۰۵ دانشگاه برتر از ۹۹ کشور و ۶ قاره دنیا وجود دارند.

در رتبه بندی ISC 2019، سه دانشگاه هاروارد، استنفورد و انستیتوی فناوری ماساچوست MIT در رتبه های اول تا سوم قرار دارند.

دانشگاه های جان هاپکینز، میشیگان، کلمبیا، تسینگ هوا (ازکشور چین)، انستیتوی فناوری کالیفرنیا، دانشگاه پنسیلوانیا به ترتیب در رتبه های ۴ الی ۹ و دانشگاه های دوک و واشنگتن سیاتل (به صورت مشترک رتبه ۱۰) دنیا قرار گرفته اند. در بین ۱۰ دانشگاه برتر جهان ۱۰ دانشگاه از کشور ایالات متحده آمریکا و یک دانشگاه از کشور چین بوده اند.

کشور آمریکا با ۳۰۱ دانشگاه، چین ۲۷۶ دانشگاه، ژاپن ۱۱۵ دانشگاه، انگلستان ۹۷ دانشگاه، ترکیه ۷۲ دانشگاه، فرانسه و آلمان هر کدام با ۷۱ دانشگاه، هند ۷۰ دانشگاه، ایتالیا ۶۳، کره جنوبی ۵۹ دانشگاه، برزیل ۵۷ دانشگاه، اسپانیا ۵۲ دانشگاه، ایران ۴۳ دانشگاه، کانادا و لهستان هر کدام با ۴۲ دانشگاه، در این رتبه بندی حضور داشته اند.

تعداد و رتبه دانشگاه های ایران در نظام رتبه بندی بین المللی ISC 2019

 

رتبه در 2019

دانشگاه

ردیف

 

رتبه در ۲۰۱۹

دانشگاه

ردیف

 

۱۴۰۱-۱۶۰۰

صنعتی نوشیروانی بابل

۷

 

۴۵۱-۵۰۰

علوم پزشکی تهران

۱

 

بوعلی سینا

 

تهران

 

علوم پزشکی مازندران

 

۷۰۱-۸۰۰

صنعتی اصفهان *

۲

 

رازی

 

علوم پزشکی شهید بهشتی *

 

سمنان

 

صنعتی شریف *

 

کاشان

 

تربیت مدرس *

 

یزد

 

۸۰۱-۹۰۰

صنعتی امیرکبیر

۳

 

۱۶۰۱-۱۸۰۰

علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

۸

 

۹۰۱-۱۰۰۰

فردوسی مشهد

۴

 

علوم پزشکی کرمان

 

علوم پزشکی ایران

 

علوم پزشکی کرمانشاه

 

شهید بهشتی

 

صنعتی سهند

 

شیراز

 

شهید باهنر کرمان

 

۱۰۰۱-۱۲۰۰

علم و صنعت ایران

۵

 

مازندران

 

علوم پزشکی اصفهان

 

ارومیه

 

علوم پزشکی مشهد

 

یاسوج

 

علوم پزشکی تبریز

 

۱۸۰۱+

الزهرا (س)

۹

 

تبریز

 

بین المللی امام خمینی

 

۱۲۰۱-۱۴۰۰

علوم پزشکی بقیه الله

۶

 

شاهد

 

صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی

 

شهید چمران اهواز

 

علوم پزشکی شیراز

 

شهرکرد

 

گیلان

 

صنعتی شاهرود

 

اصفهان

 

محقق اردبیلی

 

* کلیه دانشگاه ها در بازه یکسان، هم رتبه هستند و ترتیب اسامی براساس حروف الفباست.

 

بهترین رتبه بین المللی دانشگاه های برتر دنیا در کشورهای آمریکا رتبه یک، چین رتبه ۷، انگلستان رتبه ۱۲، کانادا رتبه ۱۸، ژاپن رتبه ۱۹، دانمارک رتبه ۲۴، سوئیس رتبه ۲۶، کره جنوبی رتبه ۳۰، سنگاپور رتبه ۳۴، استرالیا رتبه ۳۶، فرانسه رتبه ۳۹، آلمان رتبه ۴۳، بلژیک رتبه ۴۸، تایوان رتبه ۵۷، هلند رتبه ۶۰، عربستان سعودی رتبه ۶۳، هنگ کنگ رتبه ۶۵، اسپانیا رتبه ۷۰، سوئد رتبه ۸۵ و برزیل رتبه ۸۷ بوده است.

جایگاه دانشگاه های کشورهای آسیایی در رتبه بندی ۲۰۱۹ ISC

کشور چین با دانشگاه تسینگ هوا و کشور ژاپن با دانشگاه توکیو که به ترتیب در رتبه های ۷ و ۱۹ قرار دارند بهترین رتبه های دانشگاه های آسیا را از آن خود کرده است.

بهترین رتبه دانشگاه های کشورهای کره جنوبی رتبه ۳۰، سنگاپور رتبه ۳۴، تایوان رتبه ۵۷، عربستان سعودی رتبه ۶۳، هنگ کنگ رتبه ۶۵، در رده های بعد قرار دارند.

 

جایگاه دانشگاه های کشورهای اسلامی در رتبه بندی ۲۰۱۹ ISC

سرپرست ISC گفت: در رتبه بندی سال ۲۰۱۹ ISC از نظر تعداد دانشگاه ها، ترکیه با ۷۲ دانشگاه بیشترین تعداد حضور را داشته است. در بین سایر کشورهای اسلامی، ایران با ۴۳ دانشگاه، مالزی با ۲۱ دانشگاه، مصر ۱۸ دانشگاه، اندونزی و پاکستان هر کدام با ۱۳ دانشگاه، عربستان سعودی ۱۲ دانشگاه، الجزایر و تونس هر کدام با ۷ دانشگاه، نیجریه ۶ دانشگاه و مراکش ۵ دانشگاه، عمارات متحده عربی ۴ دانشگاه، لبنان، قطر، اردن، بنگلادش، قزاقستان قطر هر کدام با ۲ دانشگاه و سایر کشورهای اوگاندا، عمان، کویت، کامرون، عراق، سنگال، سودان هر کدام با یک دانشگاه در این رتبه بندی قرار گرفته اند.

در میان دانشگاه های برتر کشورهای اسلامی، عربستان سعودی در رتبه ۶۳، مالزی در بازه ۳۰۰ -۲۵۱، مصر در بازه ۴۵۰- ۴۰۱، ایران و ترکیه در بازه ۵۰۰- ۴۵۱، لبنان و قطر در بازه ۶۰۰- ۵۰۱ و پاکستان در بازه ۷۰۰- ۶۰۱ بهترین رتبه جهانی را کسب نموده اند.

در مجموع تنها ۸ دانشگاه از میان کشورهای اسلامی دارای رتبه زیر ۵۰۰ بوده اند. این در حالی است که طبق برنامه ۱۰ ساله علم، نوآوری و فنآوری کشورهای اسلامی عضو ( OIC مصوب ۲۰۱۷ در قزاقستان) لازم است تا سال ۲۰۲۶، تعداد ۵۰ دانشگاه از کشورهای اسلامی در میان ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا قرار گیرند. به همین دلیل باید تلاش های جدی همراه با تهیه برنامه راهبری و نقشه راه مناسب توسط دانشگاه های این کشورها صورت گرفته تا علاوه بر افزایش تعداد دانشگاه ها رتبه و جایگاه مناسب را در سطح بین المللی کسب نمایند.
ل.م ۵۴/‏ ع. ع ۵۷


( ۵ )