وزیر علوم در "گفت‌وگوی ویژه خبری" شبکه دو سیما بیان کرد:

هدف طرح ساماندهی آموزش عالی؛ تجمیع مراکز و ایجاد شبکه دانشگاهی (بخش سوم و پایانی)

۱۷ بهمن ۱۳۹۷ | ۱۶:۴۰ کد : ۴۵۵۲۶ اخبار برگزیده اخبار ستادی
تعداد بازدید:۱۹۱۴
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در بخش دیگری از گفت وگوی ویژه خبری شبکه دو سیما، هدف اجرای طرح ساماندهی آموزش عالی را "تجمیع مراکز و ایجاد شبکه دانشگاهی" عنوان کرد و به تشریح جزییات مرتبط با این طرح پرداخت.
هدف طرح ساماندهی آموزش عالی؛ تجمیع مراکز و ایجاد شبکه دانشگاهی (بخش سوم و پایانی)

به گزارش اداره کل روابط عمومی وزارت علوم، دکتر غلامی اظهار داشت: دانشگاه پیام نور، واحدهای خود را به دلیل کمبود جمعیت دانشجویی در شهرهای بزرگ تجمیع می‌کند، مراکز دانشگاه جامع علمی کاربردی وابسته به دستگاه‌های اجرایی را که بعضاً از مسیرهای اصلی تربیت نیرو برای بخش‌های تولیدی و صنعتی خارج شده و بیشتر به ارتقای مدرک تحصیلی و ارتقای کارکنان دولت می‌پرداخت، از دستگاه‌های دولتی جدا کردیم و به بخش خصوصی سپرده شدند تا این مراکز فقط برای تربیت عناصر تأثیر گزار در بخش تولید و اقتصاد و صنعت فعالیت کنند. دانشگاه آزاد اسلامی نیز طرحی را پیگیری می‌کند و بر اساس آن واحدهای کوچک خود در شهرستان‌ها را تجمیع و یا بعضاً جمع آوری کرده و مأموریت‌های جدیدی را تعریف می‌کند. ما در حوزه آموزشی و پژوهشی نظارت‌های مستقیم به دانشگاه‌های غیر دولتی هم داریم ولی در بخش ساماندهی فعلاً بیشتر بر روی دانشگاه‌هایی که از بودجه دولتی استفاده می‌کنند، متمرکز هستیم.

وزیر علوم افزود: منظور از ساماندهی، بیشتر تجمیع مراکز و ایجاد شبکه است مثلاً دانشگاه تهران تعدادی پردیس و واحد در شهرهای مختلف از جمله کرج، قم، پاکدشت، کیش و شمال دارد و همه اینها آرم و تابلوی دانشگاه تهران را دارند، لذا اگر در استان‌ها هم بتوانیم چنین مدلی را پیاده کنیم و یک دانشگاه دراستان باشد و در هر شهر استان یک دانشکده یا پردیس داشته باشد، همه اینها شاخص‌های یک دانشگاه را تشکیل می‌دهند.

به گفته دکتر غلامی، در دنیا هم برای ارتقای رتبه دانشگاه‌ها این کار را انجام می‌دهند، در کشورهای مختلف دانشگاه‌ها را با یکدیگر تجمیع کرده و به صورت شبکه ای فعالیت می‌کنند، مثلاً در فرانسه این کار انجام شده و دانشگاه پاریس اسکالا از تجمیع چندین دانشگاه به وجود آمده است. در بلژیک هم دانشگاه لوون بلژیک، ۱۶ پردیس و ۵۴ هزار دانشجو دارد. این روش، شاخص‌های رتبه بندی دانشگاه‌ها را ارتقا می‌دهد و اگر ما هم این رویه و مدل را در دانشگاه‌های کشور انجام دهیم علاوه بر انجام بهتر خدمات علمی و آموزشی، موجبات ارتقای جایگاه دانشگاه‌های کشور هم فراهم می‌شود.

وزیر علوم در پاسخ به پرسش که "در کشورهای دیگر دوره‌های مقطعی برای آموزش کارکنان شرکت‌ها و سازمان‌ها برقرار می‌شود و پس از اتمام دوره و فارغ التحصیلی نیروهای مورد نظر، آن دوره جمع آوری می‌شود. آیا در این خصوص در کشور کاری انجام شده است؟ " اظهار داشت: این دوره‌ها از قبل هم در کشور وجود داشته و وزارت خانه‌های مختلف با دانشگاه‌ها قراردادهایی داشتند و برای تربیت نیروهای خود دوره‌هایی را در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد می‌گذراندند؛ ولی کم کم برخی از این وزارتخانه‌ها برای خود دانشگاه تأسیس کردند. در مصوبه اخیر شورای عالی اداری برای این امر محدودیت ایجاد شد و بر اساس این مصوبه، پذیرش دانشجو برای تعدادی از دانشگاه‌های دستگاه‌ها متوقف شد.

وی افزود: دانشگاه‌های ما آمادگی کامل دارند تا با تمام ظرفیت دوره‌هایی ویژه برای دستگاه‌های سفارش دهنده برای تربیت نیروی انسانی ایجاد کنند و با این حساب لزومی ندارد هر دستگاهی برای خود دانشگاه یا دانشکده ایجاد کند. البته وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هایی هم هستند که طبق قانون اجازه دارند صرفاً برای تربیت نیروهای خودشان دانشگاه داشته باشند که فعالیت شأن ادامه دارد.

دکتر غلامی در پاسخ به پرسشی در خصوص تمهیدات وزارت علوم برای بازگرداندن فارغ التحصیلان و نخبگان ایرانی خارج از کشور" گفت: اولاً تحصیل در خارج از کشور هیچ اشکالی ندارد و بنا به فرمایش اخیر مقام معظم رهبری" ما از شاگردی کردن ابایی نداریم". مساله اصلی این است که دانشجویان ما که برای ادامه تحصیل به خارج از کشور رفته‌اند می‌توانند علوم و فناوری جدید را با خود به کشور بیاورند. در خصوص بازگشت این عزیزان به کشور تلاش‌های زیادی شده و بنیاد امور نخبگان برنامه‌های زیادی را اجرا کرده تا بتواند تحصیل کرده‌های مقیم خارج از کشور را بازگرداند.

وی اضافه کرد: البته الزاماً هم برنامه این نیست که آنها از اقامت در کشوری که هستند، کلاً بازگردند و اینجا مقیم شوند. اگر ما همین رفت و آمد این عزیزان را تسهیل کنیم (همانند تسهیل رفت و آمد اساتید خارجی که برای انجام امور مشترک علمی به ایران می آیند) می‌توانند در کمک به دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش بنیان مؤثر باشند. این کار جزو برنامه‌های ماست و دولت هم قطعاً از این موضوع حمایت می‌کند و ان شاالله با استفاده از قوانینی که مجلس شورای اسلامی می‌تواند تنظیم کند در افزایش ظرفیت و تسهیل امر رفت و آمد فارغ التحصیلان و نخبگان ایرانی خارج از کشور بیش از پیش موفق باشیم.

وزیر علوم در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا توسعه دانش و علوم در بعد کمی و کیفی در حوزه علم انسانی هم مدنظر است؟ گفت: در حوزه علوم انسانی به خصوص پس از انقلاب اسلامی یک رویکرد جدیدی داشتیم که با توجه به دیدگاه اسلامی به علوم انسانی یک تحول خاصی پیدا کرد و نگاه اسلام به انسان مبنای نگرش ما به علوم انسانی و آثارو کاربرد آن بوده است.

وی افزود: در حوزه علوم انسانی توسعه بسیار خوبی داشته‌ایم و دانشگاه‌ها و محققان ما در این حوزه کارهای خوبی انجام داده‌اند و در دو سال اخیر تلاش ما این بود که ارتباط بین بدنه کارشناسی دانشگاه‌ها از جمله حوزه علوم انسانی با جامعه، صنعت و بخش‌های مختلف تقویت و توسعه پیدا کند.

دکتر غلامی خاطر نشان کرد: به همین منظور خوشه‌های علمی در دانشگاه‌ها به منظور رصد، بررسی و حل مسائل و مشکلات سطح کشور را تشکیل داده‌ایم؛ از جمله خوشه‌های علوم انسانی. همچنین در بحث مشکلات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گروه‌های علمی داریم که بررسی‌ها و گزارش‌های خود را به صورت تحلیلی در اختیار دستگاه‌های ذیربط در دولت قرار می‌دهند و این گزارش‌ها مستقیماً برای ریاست جمهوری ارسال می‌شود به ویژه در سال اخیر این کاربیشتر انجام می‌شود. همچنین کتب، نشریات و کارهای فرهنگی زیادی که انجام شده، توسط اساتید و فرهیختگان دانشگاه‌ها در حوزه علوم انسانی صورت گرفته است.

وی تصریح کرد: فکر می‌کنم در حوزه علوم انسانی یک غفلت ناخواسته ای داریم که خیلی احساس نمی‌شود.لذا اگر نگاه عمیقی نسبت به مسائل فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی اطرافمان داشته باشیم به این نتیجه می رسیم که بخش زیادی از راه حل‌های این مسائل مربوط به حوزه علوم انسانی است.

وزیر علوم در پاسخ به این سوال که در بودجه آموزش عالی سال ۹۸، بودجه‌های پژوهشی دانشگاه‌ها چه تغییری کرده و چه اولویت بندی برای توزیع مناسب آن در نظر گرفته شده است؟ گفت: دانشگاه‌های ما از گذشته به ریاضت‌کشی عادت کرده‌اند و معمولاً با توجه به رقمی که از تولید ناخالص ملی به پژوهش در بودجه اختصاص می‌یابد، سهم بسیار کمی به دانشگاه‌ها می‌رسد. ولی دانشگاه‌های ما با همه محدودیت‌هایی که داشتند، دستاوردهای خوبی را رقم زده‌اند زیرا دانشگاه‌ها مقداری درآمد اختصاصی دارند و براساس تکلیفی که هیأت‌های امنا بر عهده آنها گذاشته‌اند، سهم قابل توجهی از درآمدشان را برای تحقیقات اختصاص می‌دهند.

وی افزود: از سال گذشته به دانشگاه‌ها الزام کردیم که حداقل معادل ۱۰ تا ۲۰ یا ۲۵ درصد از بودجه جاری شان را برای پژوهش اختصاص دهند که البته این مقدار نیز کفایت نمی‌کند به خصوص برای خرید تجهیزات دانشگاهی. البته ما خواهش کردیم تا در کمیسیون تلفیق رقم‌های خوبی برای خرید تجهیزات دانشگاهی اختصاص دهند که در این خصوص قول نسبی هم داده‌اند و امیدوارم این امر محقق شود.

دکتر غلامی در پاسخ به سوالی مبنی بر آنکه در حال حاضر معضلات اجتماعی از دغدغه‌های جهانی به شمار می‌رود و در راستای حل این معضلات در کشورهای مختلف دیوارهای دانشگاه‌ها را برمی دارند تا ارتباط دانشگاه و جامعه بیشتر شود و دانشگاهیان بتوانند معضلات جامعه را مرتفع کنند. شما در این مسیر، خود یا وزارت علوم را چقدر موفق می‌دانید؟ گفت: به عنوان یک دانشگاهی عرض می‌کنم که یک حرکت بسیار خوبی از طرف دانشگاهیان برای حل معضلات جامعه و کشور شکل گرفته است. البته این رویه قبلاً هم بوده ولی هم اکنون به صورت قوی‌تری پی گیری می‌شود. هدف از این کار این است که دانشگاهیان به هر شکل که می‌توانند در حل مسائل جامعه مشارکت داشته باشند البته بدون هیچ چشمداشتی.

وی افزود: ما در دانشگاه‌ها به صورت پژوهش‌های علمی در کنار دستگاه‌های اجرایی در قالب گروه‌های مشاوره علمی و پژوهش‌های کلان کار می‌کنیم و هم اکنون قراردادهای بسیار مهم پژوهشی به صورت مشترک توسط دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی انجام می‌شود. یک نمونه از این قرار دادها، انعقاد قرار داد وزارت علوم با سازمان حفاظت محیط زیست بود که امسال منعقد شد که در آن چندین دانشگاه بزرگ کشوربه صورت کنسرسیوم در کنار سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفتند و برای حل چند چالش بزرگ ملی همچون ریزگردها، کم آبی، خشک شدن دریاها و تالاب‌ها همکاری می‌کنند که آثار این همکاری مشترک در یکی دو سال آینده خود را نشان خواهد داد. یک نمونه دیگر این همکاری‌ها، مشارکت محققان دانشگاه صنعتی شریف در حل معضل دریاچه ارومیه است.

وی خاطرنشان کرد: چشم انداز آینده ان شاالله آینده روشنی خواهد بود. ما آنچه که برای یک حرکت علمی خوب و تأثیر گذار لازم است داریم. نیروی انسانی تحصیل کرده فراوان داریم. دانشجویان دکترای ما که فارغ التحصیل می‌شوند همگی آماده ورود به بازار کار هستند ولی متأسفانه بخش‌هایی که باید برای اینها اشتغال ایجاد کنند آمادگی نداشتند و امیدوارم به زودی این آمادگی را پیدا کنند تا بتوانیم از این جوانان پر انرژی و صاحب دانش برای پیشرفت علمی کشور استفاده کنیم.

ر. ب ۴۵/ ع. ع ۵۷


( ۲ )