متن سخنرانی وزیر علوم در ششمین کنفرانس بین المللی آموزش عالی در هاوانا

۱۷ تیر ۱۳۹۳ | ۱۵:۳۸ کد : ۲۴۹۴۷ پیام های وزیر
تعداد بازدید:۸۴۲
خوشحالم که امروز افتخار دارم در روزهایی که ملت بزرگ ایران، جشن‌های بیست و نهمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی را برگزار می‌کند، تصویری از آموزش عالی کشورمان که رشدی 2 هزار درصدی را در این سالها شاهد بوده است، ارائه کنم.
جهش علمی ایران در عرصه‌های مختلف، حاصل برنامه‌ریزی بر پایه رویکرد "دانایی- محوری" و از نتایج جنبش نرم افزاری است که در سالهای اخیر، براساس رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی و بر مبنای اهداف برنامه سند چشم انداز توسعه بیست ساله و برنامه پنج ساله چهارم توسعه که از سال 2004 آغاز شده، در دستور کار سیاستگذاری علمی کشور قرار گرفته و تمام برنامه‌های توسعه کشور بر پایه این شعار محوری رهبر معظم انقلاب اسلامی بنا شده که " گفتمان علمی باید گفتمان مسلط باشد"
سیاستگذاران علمی در جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه به این شعار محوری، توسعه علمی بر بستر اخلاق مداری و قانون گرایی را به عنوان مبنا و اساس توسعه پایدار و همه جانبه در نظر گرفته و با ایمان به خدا و برنامه ریزی منسجم و دقیق و با تکیه بر توانمندی، خلاقیت و نوآوری علمی نسل جوان و پویای ایرانی تصویری روشن از آینده را پیش روی خود می‌بینند؛ تصویری که هیچ چیز و هیچ کس قدرت مخدوش کردن آن را ندارد.
تحریم علمی ایران توسط کشورهای غربی برای ادامه تحصیل دانشجویان ایرانی در رشته‌های حساس علمی، باعث محکم‌تر شدن عزم دانشمندان، محققان، استادان و دانشجویان کشورمان در زمینه حرکت به سوی خود اتکایی در حوز‌ه‌های مختلف علوم و فناوری بویژه در زمینه‌های دانش هسته‌ای، صنایع هوا- فضا، نانو فناوری و پزشکی شده است. امری که تا چند سال پیش از دید غربی های دست نیافتنی و انحصاری می‌نمود.
به این ترتیب هم چنانکه در عرصه‌های فرهنگی و سیاسی شاهد بوده‌ایم، در قلمرو علم و فناوری نیز در جهان امروز شاهد تکثر گفتمانی و شکل گیری گفتمانهای موازی علمی در تقابل با گفتمان هژمونیک علمی غرب و سیطره علمی آن بر جهان هستیم.
به بیان دیگر، خرده گفتمانها و پادگفتمانهای علمی جدیدی در جهان جدید در حال توسعه و از جمله در ایران، شکل گرفته که سلطه گفتمان علمی غرب را به چالش کشیده‌اند و این برای قوام مداری غربی، غیرقابل تحمل می‌نماید. این امر به معنی ظهور جنبش‌های نسبتاً مستقل علمی و در جهت مبارزه با "آپارتاید علمی" است که کشورهای غربی عملاً  در قبال کشورهای در حال توسعه اعمال کرده‌اند.
در اینجا، لازم می‌دانم اشاره‌ای بسیار کوتاه و گذرا  به پاره‌ای از این دستاوردها داشته باشم:
1.  کشور ما در حال حاضر از نظر علمی در جایگاه دوم منطقه آسیای غربی و کشورهای اسلامی قرار دارد.
2.  ایران از نظر میزان رشد مقالات علمی در منطقه، رتبه اول و از نظر تعداد مقاله رتبه دوم را داراست.
3.  دست یافتن محققان و دانشمندان به فرمولهای موثر دارویی برای مقابله با ایدز و عوارض بیماری دیابت و خودکفایی در اکثر زمینه‌های پزشکی، قابل توجه و ارائه به جهانیان است.
4.  دست یافتن جوانان ایرانی به فناوری هسته‌ای در حالی که تحریم‌ها سایه سنگین خود را به کشور ما افکنده بودند حیرت جهانیان را برانگیخت. امروز ایران از جمله کشورهایی است که توانایی تولید و ساخت صنعتی و استفاده از انرژی هسته ای صلح آمیز را بدون دخالت بیگانگان به مدد نیروهای جوان، متعهد و متخصص خود پیدا کرده است.
5.  آخرین خبر علمی که بازتاب وسیعی در رسانه‌های غرب داشت آغاز فعالیت پایگاه فضایی ایران بود که با پرتاب یک راکت کاوش‌گر افتتاح شد. ورود به فضا و خود اتکایی در صنایع فضایی از آرزوهای بزرگ هر ملتی به شمار می‌رود جمهوری اسلامی ایران یازدهمین کشور دنیاست که توانمندی ارسال ماهواره به فضا را پیدا کرده است.
6.  ما در 7 شاخه علمی ریاضی – مکانیک، پلیمر، شیمی، مهندسی شیمی، نانو و پزشکی رتبه اول منطقه را داریم.
7.  ایران چهارمین کشور دنیاست که پایگاه استنادی خاص جهان اسلام را با نام ISC به وجود آورده است که در آن مقاله‌ها و مجله‌های جهان اسلام نمایه سازی و رتبه بندی می‌شوند.
 
در اینجا، مایلم در رابطه با موضوع سمینار، به دستاوردهای آموزش عالی در ایران بپردازم
امروزه، چالشهای مربوط به کاهش بودجه‌های دولتی، توسعه سریع فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی و جهانی شدن و رشد آموزش عالی فراملی، سبب شده که ایده دانشگاه همگانی، به گفتمان غالب در آموزش عالی کشورها تبدیل شود.
ارتقای آگاهی‌های عمومی، برقراری تعادل در نظام قشر بندی اجتماعی، ارائه الگوهای رفتاری متعادل و کارآمد در جهت کمک به اجتماعی شدن افراد، هماهنگ‌تر شدن خرده فرهنگها، ارتقای نظم و امنیت اجتماعی، ارتقای سطح همبستگی اجتماعی، پر کردن شکاف نسل‌ها از طریق معرفی، حفظ و باز تولید سنن و میراث فرهنگی و نقد صحیح و علمی سیاست‌های عمومی، از دستاوردهای عمده آموزش همگانی هستند.
آموزش عالی در ایران هم در آستانه ورود به هزاره سوم و همسو با نیازهای فزاینده جامعه رو به توسعه ایران، امکان ادامه تحصیل برای همه متقاضیان را فراهم کرده است.
آموزش عالی در ایران 27 درصد جوانان 18 تا 24 سال را پوشش می‌دهد و در سال جاری، این میزان به 30 درصد رشد یافته و تمام داوطلبان می‌توانند به آموزش عالی راه پیدا کنند.
سه دانشگاه آزاد، پیام نور و جامع علمی کاربردی در سطح وسیع داوطلبان ورود به آموزش عالی کشور را پوشش می‌دهند هر سه دانشگاه محصول انقلاب بوده و دارای ویژگی‌های زیر هستند:
دانشگاه آزاد با هدف گسترش آموزش عالی در اقصی نقاط کشور به کمک بخش غیر دولتی به وجود آمده و تقریباً در تمام شهرهای دارای بیش از    50 هزار نفر جمعیت یک شعبه دارد و در حال حاضر پذیرای یک میلیون دانشجو است.
دانشگاه پیام نور با هدف استفاده از سیستم مجازی و نیمه حضوری آموزش‌های تخصصی را بصورت گسترده به شهرها و روستاهای کوچک ایران برده است و در حال حاضر، حدود 900 هزار نفر دانشجو دارد.
دانشگاه جامع علمی کاربردی نیز با هدف برآوردن نیازهای            تخصصی – کاربردی (در سطح تکنیسین) هر منطقه از کشور بوجود آمده و فارغ التحصیلان آن بلافاصله وارد بازار کار می‌شوند.   
در دو دانشگاه بین‌المللی کیش و چابهار از جدیدترین روشهای آموزش از راه دور استفاده می‌شود.
در زمینه همکاری‌های علمی بین‌المللی هم قابل ذکر است که:
ما در حال حاضر، با بیش از 40 کشور و سازمانهای علمی و منطقه‌ای، همکاری‌های علمی، پژوهشی و فناوری داریم و در 20 سازمان، کنفرانس و انجمن‌های علمی بین‌المللی عضو هستیم.
دانشگاه پیام نور پذیرای دانشجو از 40 کشور جهان است، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی با هدف جذب دانشجویان خارجی تأسیس شده است. در حال حاضر کشور ما پذیرای 13 هزار دانشجو خارجی است که عمدتاً در حوزه علوم انسانی و اسلامی به تحصیل مشغولند. 
نکته قابل ذکر دیگر در خصوص پیشرفت‌های علمی کشورمان، تأسیس پارکهای علم و فناوری است که هدف آن حمایت از کار آفرینان جوان، تجاری سازی دستاوردهای پژوهشی و تقویت جایگاه بخش خصوصی در تولید محصولات فناوری قابل عرضه به بازارهای ملی و بین‌المللی و تسریع فرآیند توسعه پایدار کشور است.کشور ما در حال حاضر دارای 16 پارک علم و فناوری است. احداث یک پارک علم و فناوری در هر استان از برنامه‌های‌ آینده ماست.
شکی نیست که ما هنوز در آغاز راهیم و مصمم و سربلند و با افتخار در مسیر توسعه علمی با همت و عزم و اراده گام بر می‌داریم و بر این باوریم که دنیا بزودی شاهد فتح قله‌های توسعه علمی توسط محققان، دانشمندان و جوانان خود باور ایران اسلامی خواهد بود.
برنامه ما این است که بعد از رسیدن به اهداف سند چشم انداز توسعه بیست ساله کشور که قرار است در پایان آن بر سکوی قدرت اول علمی منطقه بایستیم، بحث " مرجعیت علمی در سطح جهانی " را پی بگیریم. هدف ما این است که تا 50 سال آینده، یکی از مراجع تأثیر گذار علمی دنیا باشیم. ان‌شاءا... .
در پایان، آمادگی خود را برای انتقال تجارب بومی ایران به سایر کشورهای در حال توسعه اعلام می‌دارم و از دست اندرکاران برگزاری این کنفرانس، تشکر و قدرانی می‌کنم.
 
     به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، در ششمین کنفرانس بین‌المللی آموزش عالی در هاوانا که با موضوع همگانی سازی آموزش عالی برای دنیایی بهتر تشکیل شده است، وزیران آموزش عالی کشورهای مختلف جهان در خصوص موضوعاتی از قبیل: 
1-    دانشگاه در قرن 21 و اهداف آن
2-    بهبود دائمی آموزش عالی جهانی شده
3-    مدیریت دانایی دانشگاهی و نوآوری به سمت توسعه محلی و منطقه­ای
4-    تأمین مالی و مدیریت : چالش ها و چشم اندازها
5-    پارادایم های جدید آموزشی در آموزش عالی
6-    تدریس آموزش مجازی و یادگیری آزاد
7-    رابطه و تأثیر آموزش دانشگاهی در توسعه جامعه
8-    بین­المللی سازی آموزش عالی. ادغام آمریکای لاتین به عنوان پاسخی به جهانی سازی لیبرالی
9-    استراتژی های جدید برای ارزیابی کیفی و شناسایی مدارک در آموزش عالی
10- پژوهش علمی و نوآوری فنّاوری در دانشگاه برای توسعه پایدار
11- فنّاوری اطلاعات در مجازی نمودن مدیریت دانشگاهی
     12- محیط زیست و انرژی؛ چالش کنونی دانشگاه جهت توسعه پایدار، بحث و تبادل نظر می‌کنند.
کارگاههای جانبی این کنفرانس نیز به شرح ذیل است:
1-    نهمین کارگاه بین­المللی آموزش عالی و چشم اندازهای آن
2-    نهمین کارگاه بین­المللی دیدارهای مشاوره­ای در خصوص مطالعات دانشگاهی در منطقه ایبرو آمریکا
3-    نهمین کارگاه بین­المللی گسترش دانشگاه
4-    ششمین کارگاه بین­المللی تدریس در آموزش عالی
5-    ششمین کارگاه بین­المللی دانشگاه علوم و فنّاوری
6-    چهارمین کارگاه بین‌المللی ارزیابی کیفی مدارک آموزش عالی
7-    چهارمین کارگاه بین­المللی جهانی سازی آموزش عالی
8-    دومین کارگاه بین­المللی مجازی سازی در آموزش عالی
9-    دومین کارگاه بین­المللی یکسان سازی آموزش عالی
10- ششمین کارگاه بین­المللی دانشگاه محیط زیست، انرژی و توسعه پایدار
     11- دومین کارگاه بین­المللی آموزش در دانشگاه و آموزش کارکنان و بهبود کیفی در 
 آموزش عالی.