متن سخنرانی وزیر علوم در پنجمین کنفرانس بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله

۱۷ تیر ۱۳۹۳ | ۱۵:۳۸ کد : ۲۴۹۳۶ پیام های وزیر
تعداد بازدید:۲۰۷
اعوذ بالله من الشیطان الرحیم . بسم‌الله الرحمن الرحیم . اذا زلزلت الارض زلزالها . و اخرجت الارض اثقالها . و قال الانسان مالها . یومئذ تحدث اخبارها . بِاَنَّ ربک اوحی لها . یومئذ یصدر الناس اشتاتاً لیروا اعمالَهُم . فمن یعمل مثقال ذره خیراً یرده . و من یعمل مثقال ذره شراً یره .
 
تفکر و تعمق در آیات الهی بی‌تردید از افضل‌ امور و حتی بالاتر از سالها عبادت است. شناخت و کشف قوانین جهان هستی و پدید‌ایی که در آن در جریان است نسبت مستقیمی با درون انسان و حالات و احوالات او دارد. به همین دلیل است که انسان هرچه بیشتر بتواند در آفاق سیر کند و آن را بشناسد نفس خود و درون خود را نیز بهتر خواهاد شناخت.
بنابراین آنچه که مقام معظم رهبری از آن با عنوان علم جهت‌دار الهی یاد می‌کنند چیزی نیست جز علم و شناختی که در مسیر شناخت بهتر خدا و صفات و آیات او صورت می‌گیرد، گرچه انسان به دلیل ماهیت محدود خود هیچ‌گاه نمی‌تواند به معرفت مطبق ذات الهی نائل آید.
بسیار جای خوشوقتی است که پژوهشگاهی داریم که در آن موضوع مورد مطالعه چیزی نیست جز یکی از همین آیات شگفت انگیز الهی.
همان طور که خداوند متعال در سوره زلزال می‌فرماید، زلزله پدیده‌ای است که انسان‌ها را به فکر وا می‌دارد و آنان را متوجه و متذکر یاد خدا می‌کند اگر این تفکر و تعمق وسعت و عمق بیشتر می‌گیرد اینجاست که ضرورت برگزاری همایش‌هایی اینچنین و تأسیس مراکز پژوهشی و مطابعاتی قدرتمند برای شناخت هر چه بیشتر آن رخ می‌نماید.
امید است دست‌اندرکاران پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله با بهره‌گیری از توان دانشمندان داخلی و خارجی گامهای مؤثری در راه شناخت بیشتر این پدیده و آیت الهی بردارند.
کشور ایران به علت موقعیت جغرافیایی، شرایط اقلیمی و وضعیت زمین ساختی از جمله کشورهای مستعد وقوع سوانح طبیعی در جهان محسوب می‌شود. همه ساله به دلیل وقوع سیل‌های عظیم، رخداد زلزله‌های متوسط تا بزرگ، خسارات و تلفات زیادی به کشور تحمیل می‌شود. همچنین خطراتی که منشأ انسانی دارند، مانند ساخت و ساز در مناطق خطرناک و بدون توجه و رعایت دست‌یافته‌های علمی و نیز عدم دقت در فراهم آوردن مقاومت لازم و توزیع نامناسب مستحدثات در مناطق مختلف و وجود ساختارهای ناهمگون و فرسوده شهری و بسیاری از موارد دیگر، همگی در زمره عواملی قرار می‌گیرند که اثر قابل توجهی در افزایش خسارات زیانبار ناشی از سوانح طبیعی یا انسانی دارند.
دستیابی به توسعه پایدار و کاهش خطرپذیری مستلزم تنظیم برنامه‌های هدفمند، واقعی، فرابخشی درازمدت و البته هماهنگ است. چنین برنامه‌هایی باید مبتنی بر دانش روز و تجارب بدست آمده از سوانح گذشته و با استفاده از توان علمی داخلی و بین‌المللی تنظیم گردد.
خوشبختانه با اقدامات خوبی که تاکنون انجام پذیرفته است و زمینه‌ساز تدوین سیاست‌های کلی پیشگیری و کاهش خطرات ناشی از سوانح طبیعی گردیده است، امروزه سیاست‌های مزبور که توسط مقام معظم رهبری ابلاغ شده است، دستمایه گرانقدری است تا با اقدامات به موقوع در عرصه‌های مختلف علمی و اجرایی، کشوری ایمن و رو به رشد و بالنده به آینده‌گان بسپاریم.
آنچه که به عنوان وظیفه به عهده مراکز آموزشی و تحقیقاتی قرار داده شده است و زمینه‌ساز ارتقای تصمیمات اجرایی تلقی می‌شود، پرداختن به مطالعات و تحقیقاتی است که رافع نیازهای روز کشور باشد. بر این اساس است که نگاه مردم به دانشگاهها و پژوهشگاهها و انتظارات آنها از این مراکز علمی، این است که ضمن رشد و ارتقای جایگاه علمی کشور، نیازهای ضروری آنان را با دست توانمند خویش برآورده نمایند.
تردیدی نیست که در زمینه‌های مرتبط با مباحث اصلی چنین کنفرانسی که طیف وسیع زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله را پوشش می‌دهد، می‌توان محورهایی از قبیل موارد ذیل را به عنوان انتظارات و توقعات عمومی مردم برشمرد.
1ـ شناخت و برآورد ظرفیت وقوع خطرات طبیعی در سطح کشور
2ـ تحلیل خطرپذیری
3ـ ارزیابی بازتابهای خسارت بار انسانی و اقتصادی
4ـ تدوین معیارها و ضوابط از طریق پژوهش‌های کاربردی
5ـ توسعه فرهنگ ایمنی
6ـ توسعه آموزش و افزایش آگاهیهای مردم و مسئولین
7ـ توسعه سامانه مدیریت واکنش اضطراری
8ـ توسعه فناوریهای نوین مبتنی بر دانش بومی
در پایان سخنان خود لازم می‌دانم از زحمات تمامی دست‌اندرکاران و برگزار کنندگان این همایش به ویژه جناب آقای دکتر عباسعلی تسنیمی رئیس محترم پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله تشکر و قدردانی کنم. همچنین از تمامی شرکت‌کنندگان، دانشمندان و متخصصان امر در این همایش که سهمی از دانش موجود در زمینه زلزله را ارائه می‌دهند. و از این رو آهنگ فرایند تولید علم و نظریه در این زمینه را شتاب می‌بخشند تشکر ویژه دارم. امید است در آینده نیز شاهد برگزاری چنین گردهم‌آیی‌هایی باشیم.
 
والسلام