متن پیام وزیر علوم در افتتاحیه اولین نشست آموزشی و هم‌اندیشی مدیران روابط بین‌الملل دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور

۱۷ تیر ۱۳۹۳ | ۱۵:۳۸ کد : ۲۴۹۳۳ پیام های وزیر
تعداد بازدید:۱۳۲۴
در عصر جهانی شدن، دانش و قدرت پیوند وثیقی یافته و دانشگاه درونگرا به دانشگاه برون گرای امروزی تبدیل شده و علم مرزهای ملی را درنوردیده و فراملّی شده است. اکنون همکاری های علمی بین المللی به عنوان یکی از رویکردهای نوین کشورها در صحنه
بین المللی حائز اهمیت است. جهانی شدن علم و فنّاوری به عنوان یک فرایند جهانی در دهکده جهانی قرن بیست و یکم، وابستگی متقابل علمی کشورها به ویژه کشورهای در حال توسعه را افزایش داده و مبادلات و تعاملات علمی و فنّاوری را ضرورتی اجتناب ناپذیر نموده است.
در اهمیت همکاریهای علمی بین المللی همین بس که "کنفرانس جهانی آموزش عالی"* که در سال 1998 توسط یونسکو در پاریس برگزار شد، یکی از چهار کمیسیون اصلی این کنفرانس، "همکاری بین المللی" در کنار کمیسیون های "تحول"، "کیفیت" و "مدیریت و بودجه" قرار داشت. همچنین بندهای 13 و 15 و 16 و 17 اعلامیه جهانی آموزش عالی که به عنوان حاصل این کنفرانس منتشر شد به مبحث همکاریهای بین المللی و همکاری میان دانشگاه های جهان پرداخت. (مواد 15 و 16: ایجاد ابزارهایی برای شناسایی مدارک تحصیلی در سطح منطقه ای و بین المللی و تقویت همکاری های بین المللی شمال – جنوب و جنوب - جنوب و شبکه سازی میان موسسات آموزش عالی)
همچنین نباید فراموش کرد که همکاری های علمی بین المللی در "کنفرانس جهانی علوم برای قرن بیست و یکم" (بوداپست – مجارستان 1999) مورد تأکید حاضران قرار گرفت.
خانم ها و آقایان، همکاران گرامی :
علم و فنّاوری به عنوان یکی از مهمترین شاخصه های تمدن بشری، محصول تلاش فکری دسته جمعی بشریت بوده و همه انسان ها در تولید و انباشت آن به نوعی نقش ایفا کرده اند. بر این اساس توسعه و گسترش آن نیز مستلزم مشارکت و فعالیت جمعی همه انسان ها در چارچوب همکاری های علمی بین المللی است.
با عنایت به تغییر ماهیت قدرت از سخت افزاری به نرم افزاری و جایگزینی قدرت علمی و اطلاعاتی به جای قدرت نظامی و ظهور دانش و معرفت به عنوان قدرتی مستقل در نظام بین الملل کنونی، باید به باز تعریف مفاهیم قدرت، امنیت و منافع ملی از طریق تولید علم و فنّاوری پرداخت. بر این اساس در عصر انقلاب ارتباطات و اطلاعات، استراتژی انزواگرایی علمی راهبرد مناسب و بهینه ای برای نقش آفرینی و تأثیرگذاری در حوزه معرفت انسانی نیست و حصول به خود بسندگی علمی تنها در قالب تعاملات علمی و فنی میسر است. فراتر از این، در زمانه ای که قدرت به جای لوله تفنگ از نوک قلم می تراود همکاری های علمی نه تنها برای توسعه علمی موضوعیت دارد بلکه پیش شرط و لازمه توسعه همه جانبه می باشد و دستیابی به دانش و فنّاوری پیشرفته در زمینه های مختلف علمی از طریق برقراری ارتباطات بین المللی میان نهادهای علمی و پژوهشی کشورها از مهمترین ابزار توسعه همکاریهای بین المللی می باشد. لذا باید با برنامه ریزی و ارائه
مکانیزم های مختلف، تلاش جهادگونه ای کرد تا از طریق همکاری ها و مبادلات علمی، آموزشی، تحقیقاتی و فنّاوری ایجاد ارتباط با دانشمندان جهان بویژه نخبگان ایرانی مقیم خارج از کشور، فعالانه در محافل علمی بین المللی حضور یافت.
در جهان کنونی و شرایط حاکم بر کشورهای در حال توسعه که متأسفانه سهم بسیار اندکی در تولید علم و فنّاوری جهانی دارند، اتخاذ راهبردی مشارکت جویانه در همکاری ها و روابط علمی بین المللی، ضرورتی غیرقابل انکار است. در عصر تحولات عظیم و شگرف علمی و فنّاوری برای کاهش فاصله علمی، جبران عقب ماندگی علمی و ارتقای جایگاه علمی در سطح بین المللی، علاوه بر تلاش و کوشش بی وقفه برای تولید علم و فنّاوری در داخل، باید با حضور فعال در محافل و مجامع علمی جهانی، مبادرت به همکاری های علمی بین المللی و توسعه ارتباطات و مبادلات علمی در جهت بهره گیری و انتقال علم و فنّاوری به کشور به صورت گسترده اقدام نمود.
بدون تردید دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی کشور مهمترین بازیگران عرصه روابط علمی بین المللی هستند که به موازات تولید علم و فنّاوری، نقش کلیدی و محوری در جذب و انتقال علم و دانش جهانی نیز ایفا می کنند. بنابراین دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی آموزش عالی با توجه به رسالت و مأموریت خود در حوزه علم و دانش باید با اتخاذ راهبردهای اصولی و ارائه راه کارهای مناسب در جهت برقراری، گسترش و تقویت همکاری و ارتباطات علمی بین المللی گام های موثری بردارند و دفاتر همکاری علمی بین المللی و امور بین الملل دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی در راستای وظائف و مأموریت های خود می توانند با تدوین سیاست ها و تعیین اولویت های همکاری موجبات ارتقای همکاری های علمی بین المللی را فراهم نمایند. در این رابطه ضروری است بین دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی هماهنگی و همکاری نظام مند صورت پذیرد تا استادان و پژوهشگران و دانشجویان ضمن حضور فعال در مجامع علمی بین المللی از تفاهم نامه های بین دانشگاهی و موافقت نامه های بین دولت ها و نیز امکانات سازمانهای علمی تخصصی استفاده بهینه به عمل آورند. شایان ذکر است که تحقق این امر مستلزم هماهنگی و ایجاد وحدت رویه در همکاریهای علمی بین المللی در راستای سیاست ها و مقررات کلان دولت جمهوری اسلامی ایران و وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری می باشد.
برگزاری این نشست می تواند نخستین گام در این عرصه باشد تا در پرتو
هم اندیشی و هم فکری دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی به یافتن راهبردها و سازوکارهای لازم برای ایجاد و گسترش تعاملات و مبادلات علمی بین دانشگاهی کمک کند. هم اندیشی و تبادل تجربیات مدیران دفاتر همکاری های علمی بین المللی و امور بین الملل بویژه مدیرانی که تجارب موفقی در عرصه همکاری های علمی بین¬المللی دارند می تواند علاوه بر تقویت همکاری های بین دانشگاهی موجب ارتقای همکاری های علمی بین المللی گردد.
امیدوارم این نشست سرآغاز فصل نوینی در عرصه همکاری های علمی بین المللی بوده و ضمن استمرار، تقویت و تعمیق روابط علمی دانشگاهی و موفقیت در نیل به اهداف موردنظر به توسعه علمی که زیربنای توسعه همه جانبه کشور است خدمت نماید.

(NGO)* ، آژانس های سازمان ملل متحد، 464 سازمان غیردولتی (IGO) در این کنفرانس 183 کشور، 128 موسسه دولتی و 245 دانشگاه و سازمان دانشجویی، و بسیاری از شخصیت های دانشگاهی و مسئولان برنامه ریزی آموزش عالی کشورها (از جمله 115 وزیر آموزش عالی) و بیش از 300 دانشجو به نمایندگی از سازمان های دانشجویی کشورها شرکت داشتند.