سخنرانی وزیر علوم در همایش ملی انرژی باد و کاربرد‌های آن

۱۷ تیر ۱۳۹۳ | ۱۵:۳۸ کد : ۲۴۹۳۲ پیام های وزیر
تعداد بازدید:۷۴۳
«بسم‌الله الرحمن‌الرحیم و به نستعین»

با نام و یاد خداوند متعال و درود و سلام بر محمد مصطفی (ص) «شمع جمع آفرینش» و با سلام خدمت حضار محترم، اندیشمندان، پژوهشگران،‌ اساتید، دانشجویان و مسئولین محترم و درود بسیار، حضور مردم شریف و غیور استان سیستان‌و بلوچستان و خاصه مردم شریف زابل. بسیار خرسندم که با توفیق الهی درجمع پرشور و امیدوار شما عزیزان حضور یافته و در اولین همایش ملی انرژی باد و کاربرد‌های آن در کنار جامعه علمی و صنعت‌گران محترم حضور یافته‌ام.
همچنین از برگزارکنندگان این همایش استراتژیک و مسئولین دانشگاه زابل کمال تشکر را دارم. این دانشگاه که در منطقه ویژه‌ای به جهت نزدیکی به مرز و در دل منطقه‌ای بامحرومیت نسبی ایجاد شده توانسته است که از زمان تأسیس تا کنون مسیری را از حاشیه به متن طی کند و به کانونی اثرگذار بر شاخص‌های فرهنگی – اجتماعی و اقتصادی منطقه تبدیل شود. برگزاری این همایش  در دانشگاه زابل از دو منظر ویژه دارای اهمیت و ارتباط است.
اول امکانات طبیعی، جغرافیایی منطقه، به طوری که این منطقه از اقلیم ویژه، باد، زمین، نیروی انسانی و ظرفیت‌های لازم برای توسعه برخوردار است و دوم اینکه تجمیع امکانات، شناسایی ظرفیت‌های لازم، مدیریت منابع و تربیت نیروی انسانی و نیروی متخصص وظیفه‌ای است که برعهدة نهادی منسجم و دانش‌محور است که در شرایط موجود دانشگاه زابل از شرایطی ویژه و ممتاز برخوردار بوده و امید است که مسئولین دانشگاه در راستای اهداف مذکور و ایجاد ظرفیت‌های لازم بکوشند و البته وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بر این تلاش‌ها ارج نهاده و از آن‌ها حمایت خواهد کرد.
منابع اصلی انرژی متکی به نفت است و آن هم در مناطق محدودی از جهان وجود دارد. نگرانی فعلی درباره انرژی ناشی از این واقعیت است که منابع نفت و گاز که مهمترین انواع انرژی هستند محدود و پایان پذیر هستند. در سال های اخیر کوشش برای یافت راه حل های ملی برای مشکل انرژی تشدید شده است.
انرژی عامل تعیین‌کننده‌ای در توسعه صنعتی و اقتصادی بوده و خواهد بود. حتی اگر بشود وسایلی برای توزیع منصفانه انرژی تدارک دید، باز هم به علت محدودیت عرضه و بالا بودن قیمت‌ها، توسعه اقتصادی با مانع روبرو خواهد شد. تاریخ نشان می دهد که جایگزین کردن یک منبع انرژی به جای منبع دیگر ده ها سال طول می‌کشد. استفاده از زغال سنگ به جای هیزم و سپس قرار دادن نفت و گاز به جای زغال سنگ بیش از نیم قرن طول کشیده است.
ملت ها در طی چند دهه آینده علاوه بر مشکل تهیه انرژی با مشکل آلودگی شدید محیط زیست و تغییرات شدید آب و هوایی و همچنین اتمام ذخایر انرژیی که هم اکنون استفاده می‌کنند، مواجه خواهند شد که از این پدیده به عنوان بحران انرژی یاد می‌شود. بنابراین با توجه به اینکه با پیشرفت تمدن، انرژی مورد نیاز انسان بالا خواهد رفت باید با سرعتی بیشتر به سوی استفاده از منابع تجدیدپذیر انرژی پیش رفت. انرژی بادی بیش از 2000 سال است که مورد استفاده قرارگرفته است. ایرانیان اولین کسانی بودند که حدود 200 سال قبل از میلاد مسیح برای آرد کردن غلات از آسیاب های بادی با محور قائم استفاده کردند، بادهای جنوب ایران و استفاده از نیروی آن بخصوص باد های منطقه سیستان از قدیم مورد توجه بوده است، باد خیز ترین و قابل ملاحظه ترین مکان در ایران، منطقه سیستان است. در حقیقت این هسته اصلی وزش باد است و اختصاص به بادهای طولانی و با سرعت بالا در این منطقه دارد.
   بی تردید انرژی یکی از مهمترین عوامل در پیشرفت و توسعه جوامع بشری است .پیش از کشف و به خدمتگیری منابع انرژی فسیلی، انسان عمدتاً نیاز خود به انرژی را از منابعی تأمین می نمود که امروزه انرژیهای تجدیدپذیر خوانده می شوند . استفاده از قایقها و کشتی‌های بادبانی و آسیابهای بادی و آبی، استفاده وسیع از انرژی آفتاب در مقاصد گرمایش و سوزاندن چوب و امثال آن برای تولید حرارت، تعبیه بادگیرهای طبیعی برای سرمایش اماکن مسکونی و بسیاری موارد دیگر از جمله مثال‌های بارز استفاده انسان از منابع انرژی طبیعی می‌باشد.
با گذشت زمان و در اثر رشد جوامع و پیچیده تر شدن صنعت و تکنولوژی، نیاز بشر به منابع انرژی شدت یافت و کشف و بهره برداری وسیع از منابع فسیلی را ناگزیر نمود. در دنیای امروز، انفجار جمعیت و ارتقاء سطح زندگی و رفاه انسانها که نیاز به منابع انرژی را بیش از پیش شدت بخشیده است از یک طرف و آسیبها و تهدیدات روز افزونی که استفاده بی رویه از انرژیهای فسیلی به طبیعت و محیط زیست وارد کرده و می کند از طرف دیگر، ادامه این روند را غیرممکن ساخته است، بطوریکه شوک نفتی دهه هفتاد به عنوان یک نقطه گسست، لزوم توجه به منابع جایگزین را بیش از پیش برای سیاستگذاران انرژی کشورهای صنعتی مطرح نموده است. لذا از آن زمان به بعد، بشر با نگاهی دوباره به خورشید، باد، امواج و سایر منابع طبیعی پاک و لایزال، سعی نموده است که وابستگی خود به منابع فسیلی را تا حد امکان کم نماید. روند پرشتاب استفاده از منابع انرژی تجدید پذیر در چند سال گذشته و نیز برنامه های آتی کشورهای صنعتی که در پی آنند تا سهم منابع تجدیدپذیر را در سبد انرژی خود بیشتر و بیشتر نمایند، گواه این مدعا است.
کشور ما نیز علی رغم داشتن منابع فسیلی سرشار، از این قاعده مستثنی نیست و برخورداری از پتانسیل مطلوب و مناسب انرژیهای تجدیدپذیر، لزوم توسعه منطقی این منابع ارزشمند و خداداد را بیشتر موجه می نماید. از این طریق منابع فسیلی می‌توانند سال‌های طولانی و برای نسل‌های آینده نیز تأمین کننده منبع صادرات و درآمد کشور باشند.
اما رویکرد گسترده به انرژی‌های نو از آنجا که توسعه این منابع به سرمایه اولیه بالا نیاز دارد و هزینه تمام شده واحد انرژی در مقایسه با منابع فسیلی گرانتر است، بدون کمک و حمایت و تشویق دولت ها امکان پذیر نیست که با توجه به لزوم حفاظت محیط زیست و جبران هزینه های اجتماعی نیروگاه‌ها و نیز ضرورت برنامه ریزی برای توسعه پایدار، این تشویق‌ها و حمایت‌ها توجیه منطقی خواهد داشت.
آسیای بادی نمونه نبوغ و استعداد نیاکان ما در زمانی بوده که نیروی محرکه مورد نیاز در بسیاری از جوامع بشری به نیروی دام و انسان محدود می شود اما آنها توانستند این نیروی طبیعی را به خدمت گرفته و از آن در جهت آبادانی منطقه و رفاه عمومی بهره برند. شاید در شرایط کنونی با خیل عظیم اختراعات و ابداعات، آسیادی بادی سیستان با ظاهری عاری از ظرافت، چندان جالب به نظر نیاید، ولی اگر به یاد آورید که پیدایش آن به 200 سال پیش از میلاد مسیح یعنی به بیش از دو هزار سال قبل، زمانی که امکانات محدودی در دسترس بود و علوم گوناگون هنوز در مراحل نخست خود بودند، بر
می گردد، اهمیت فنی و ساخت آن را بهتر درک خواهیم کرد. دانشی  که فراتر از زمان خود بود، آن اندازه برتر و بالاتر که قابل انطباق با عصر کنونی می باشد.
پژوهشگران و مورخان در این که سیستان خاستگاه آسیاهای بادی است هم نظرند.
دانشگاه زابل پس از تأسیس توانست نقش بسیار مهمی در توسعه همه جانبه منطقه سیستان بردارد در ذیل به برخی از مهمترین این تأثیرات بصورت خلاصه  اشاره می شود:
-    رونق و توسعه بخش تجارت ازنظر کیفی و کمی
-    ایجاد اشتغال مستقیم
-    ایجاد اشتغال غیر مستقیم
-    تغییر الگوی کشت و معرفی روشهای نوین آبیاری و الگوهای جدید دامپروری
-    افزایش ساخت و ساز واحدهای مسکونی در سطح منطقه
-    افزایش امید به زندگی
-    جلوگیری از مهاجرت جمعیت منطقه
-    کاهش تأثیرات منفی خشکسالی
-    الگو سازی در توسعه فرهنگی منطقه
سرزمین سیستان به واسطه وجود بادهای فراوان (طبق مستندات تاریخی و تحقیقات انجام شده) از دیر باز تا کنون مورد توجه محققین و متخصصین بوده، همچنین با عنایت به کاربرد وسیع این موهبت الهی در گذشته ضروری است تا تحقیقات جامع و کاملی در زمینه به کارگیری انرژی باد صورت گیرد که در ذیل مهمترین دلایل آن به اختصار ذکر شده است:
1- فراوانی و شدت باد در منطقه سیستان
2- بررسی پتانسیلهای بادی و تخمین منحنی باد منطقه و استان
3- نیاز به استفاده از انرژیهای نو جهت تولید انرژی (برق) با توجه به پایان پذیری سوختهای فسیلی
4- بحران انرژی و جبران کمبود توان در ایام پیک بار
5- احیاء فناوری، دانش، سیر تکامل و هویت علمی آسیاهای بادی
6- پتانسیل سنجی و احداث نیروگاه بادی مبتنی بر عملکرد آسیاهای بادی