سخنرانی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در مراسم هشتمین دوره جشنواره جوان خوارزمی

۱۷ تیر ۱۳۹۳ | ۱۵:۳۸ کد : ۲۴۹۲۸ پیام های وزیر
تعداد بازدید:۱۳۵
در ابتدا از جناب آقای دکتر داودی معاونت اول محترم ریاست جمهور و رئیس بنیاد نخبگان تشکر و قدردانی می کنم که به این جشنواره عنایت داشته و دارند و حضور سبزشان نشان دهنده اهمیتی است که ایشان برای جوانان عزیز و فرهیخته و نخبه کشور قائلند.
در بزرگداشت روز پژوهش- روزی که متعلق به دانش‌پژوهان، نوآوران و فناوران کشور است به شما حضار محترم بویژه جوانان عزیز شرکت‌کننده در این جشنواره سلام و خیر مقدم عرض می‌کنم. جامعه علمی– فناوری کشور اسلامی‌مان، طی سال‌های اخیر موفقیت‌ها و دستاوردهای ارزشمندی را در عرصه‌های گوناگون کسب کرده‌ است که مایه مباهات تمامی ایرانیان است. رشد قابل توجه کمی و کیفی تولیدات علمی در عرصه بین‌المللی کشور، گسترش کاربرد نوآوری در صحنه تولید و فناوری و به موازات آن دستاوردهای چشمگیر و بی‌سابقه محققان، فناوران و دانش‌پژوهان ایرانی در عرصه فناوری‌های نوین بویژه فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای، نانو تکنولوژی، ژنتیک و فناوری زیستی، چشم‌انداز امیدبخشی را در افق آینده علمی کشور گشوده است.
ایران کشوری بیگانه با نوآوری و علم و دانش نیست. تمدن ما چه در دوران قبل از اسلام و به خصوص پس از پذیرش دین حقه‌ی محمدی(ص) گواه حضور موفق و دایم ایرانی در عرصه‌های مختلف علم و فناوری است. ریاضی‌دانان ما، شیمی‌دانان و اخترشناسان ما، پزشکان، فلاسفه و فقها و شعرای برجسته ما همچون خوارزمی، خیام، رازی و بوعلی‌سینا، حافظ و سعدی و مولوی و فقهای برجسته دینی مانند مقدس اردبیلی‌ها و شیخ انصاری‌ها که همگی شهرت جهانی دارند هویت علمی ما را تشکیل می‌دهند، اما این واقعیت را باید بپذیریم که ما طی دو سه قرن گذشته به دلایل مختلف دچار فترت شد‌ه‌ایم و از قافله علوم جدید عقب افتاده‌ایم و تأسف‌آورتر آن که روحیه خودباختگی بر ما غلبه کرد و اگر نمی‌بود پیروزی افتخارآفرین انقلاب اسلامی، در این عرصه تعیین‌کننده، در صحنه جهانی به فراموشی سپرده می‌شدیم. از این رو خوشحالیم که به برکت این انقلاب دوباره جامعه علمی کشور، اعتماد به نفس و جسارت لازم را در رقابت‌های بین‌المللی بدست آورده است و قابلیت و توانایی خود را به رخ جهانیان می‌کشاند، از این بابت خوشحالیم که پذیرش اجتماعی و درک عموم از نوآوری، اختراع و فناوری و کشاندن علم به میدان تولید در کشور ایجاد شده و بین دولتمردان، جامعه علم و فناوری و آحاد مردم در تشویق و ترویج علم و فناوری اتفاق نظر و همکاری لازم بوجود آمده است.
در این راستا شناسایی و حمایت از نخبگان، مخترعان و دانش‌پژوهان جوان برتر کشور، امری ضروری در زنجیره پیوسته توسعه علم و فناوری می‌باشد، که خوشبختانه جشنواره جوان خوارزمی تا حد امکان بدان پرداخته است. اما سیر موفقیت جامعه علمی- فناوری کشورمان محتاج توجه ویژه به بعضی پارامترهای اساسی توسعه پایدار و همه جانبه است که به مواردی از آن می پردازیم.
1- واکنش خصمانه برخی قدرت‌ها و دارندگان علم و فناوری نسبت به ما ناشی از روند رو به رشد موفقیت‌های علمی- فناوری ما در داخل کشور در طی سال‌های اخیر است. ما پیشبرد علم و فناوری را به عنوان یک اولویت در قالب خط مشی ملی و استراتژیک پذیرفته‌ایم و فرصت به دست آمده را غنیمت شمرده و از آن برای جهش بنیادین فناوری بهره خواهیم گرفت. اما این همه میسر نخواهد شد جز با توجه جدی به نیروی انسانی توانمند، خلاق و مبتکر. امروزه مهم‌ترین مسیر جهش علمی – فناوری میهن اسلامیمان توجه به نیروهای متخصص کشور، پرورش نظام‌مند نیروی انسانی در بستری پویا و کارآمد و نگهداری و استفاده بهینه در راستای تخصص این نیروها است. در این سیر ضروری است که دانشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد و سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران و دبیرخانه شورای علوم، تحقیقات و فناوری به مراکز یا سازمان‌هایی هوشمند و یادگیرنده که پیوسته در حال سازگاری فعال به تغییرات محیط ملی و جهانی است تبدیل گردد تا بتوانیم با اجرایی نمودن شعار «دانایی محوری» از اقتصاد مبتنی بر منابع طبیعی، به اقتصاد مبتنی بر تولید علم و فناوری دسترسی پیدا کنیم.
2- مسئله‌شناسی نظام نوآوری کشور با تمرکز بر خلق، انتقال و گسترش فناوری با رویکردی فرابخشی از جمله مواردی است که می‌باید جایگاه ویژه خود را در عرصه علم کاربردی پیدا نماید و در این راستا نه تنها وزارت علوم،تحقیقات و فناوری بلکه کلیه نهادها و وزارتخانه‌های دست اندرکار می‌باید به وظیفه ملی خود عمل نمایند. از این رو تقویت هرچه بیشتر و روزافزون شورای علوم، تحقیقات و فناوری می تواند موجب، تسهیل در این امر گردد.
3- بستر سازی حقوقی و قانونی در بخشهای مرتبط با خلق و توسعه فناوری و نوآوری از جمله زمینه‌هایی است که متأسفانه سال‌های طولانی به فراموشی سپرده شده است و یا آهنگ کندی دارد. مالکیت فکری، سرمایه گذاری ریسک‌پذیر، ارایه تسهیلات به بخش خصوصی و مردمی فعال در زمینه نوآوری از جمله مواردی است که محتاج مقررات و چارچوب قانونی مترقی و پویا است.
4- حمایت از نخبگان، نوآوران و مخترعان کشور نمی‌تواند در چارچوب شناسایی و معرفی آنان خلاصه شود. حلقه بعد از شناسایی، حمایت مالی ، علمی و امکانات تحقیق و توسعه است که این نیز مستلزم افزایش تحقیق و توسعه در کل بودجه و اعتبارات مربوط می‌باشد. حال که ریاست محترم جمهور و مجلس محترم شورای اسلامی متفق‌القول راه پیشرفت و توسعه میهن اسلامیمان را در گسترش فعالیت نخبگان و نوآوران عرصه علم و فناوری می‌دانند ضروری است تا در حرکتی بنیادین اعتبارات مربوط به این مهم نیز تصویب و در نهادهای علمی- فناوری جاری شود تا بهره اصلی پیشرفت‌های اخیر علمی کشورمان نصیب مردم کوشا، فداکار و مسلمان میهن‌مان گردد و در این خصوص بنیاد ملی نخبگان و صندوق حمایت از پژوهشگران جوان می توانند نقشی کلیدی و اساسی ایفا نمایند.
امیدوارم تلاش دست‌اندرکاران جشنواره‌های جوان و بین‌المللی خوارزمی به بار نشیند و شناسایی این عزیزان با حمایت‌های لازم همراه گردد. مجدداً روز پژوهش را به تمامی جوانان صحنه علم و فناوری تبریک عرض می‌کنم و امیدوارم که این گونه جشنواره ها بتواند به «برقراری گفتمان علمی ، بعنوان گفتمان مسلط جامعه» و اصل قرار دادن «دانایی محوری» در همه امور کمک مؤثر بنماید و راه را برای دسترسی به چشم‌انداز بیست ساله بویژه برای کسب جایگاه علمی و فناوری ترسیم شده در آن در این مملکت اسلامی تسهیل بنماید.
 
والسلام علیکم و رحمه ا.. و برکاته