سخنرانی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در جمع دانشگاهیان بیرجند

۱۷ تیر ۱۳۹۳ | ۱۵:۳۸ کد : ۲۴۹۲۴ پیام های وزیر
تعداد بازدید:۲۷۷
بسم‌الله الرحمن‌الرحیم
و به نستعین، انه خیرٌ ناصرٍ و معین
 
خداوند قادر و متعال را بر فضل و رحمتش بسیار سپاس می‌گویم که توفیق دیدار مجدد با دانشگاهیان شریف، زحمتکش و فرهیخته استان شهیدپرور خراسان جنوبی را نصیب اینجانب فرمود.
خراسان جنوبی تحت تأثیر موقعیت و شرایط ویژه جغرافیایی، استقرار در حاشیه دو کویر بزرگ ایران و مجاورت با استان سیستان و بلوچستان و نیز کشور افغانستان و بافت جمعیتی و سابقه مدیریت استانی از موقعیت و اهمیت خاصی برخوردار بوده و فضای عمومی استان و دانشگاهها و دانشگاهیان را با آسیب‌ها و مسائل خاص در کنار فرصت‌های منطقه‌ای مواجه ساخته است. این موقعیت برخوردار از تهدیدها و فرصت‌هایی است که بهره‌گیری از فرصت‌ها و تبدیل تهدید‌ها به فرصت‌ها ضرورت مدیریتی در این استان است.
پس از تقسیم استان خراسان و تشکیل استان جدید جنوبی با توجه به فرصت‌های بوجود آمده نظیر قرار گرفتن استان در طرح توازن منطقه‌ای و الزام دولت برای جبران عقب‌ماندگی‌های این استان و نیز با توجه به قابلیت ها و مزیت‌های نسبی استان در معادن و صنایع وابسته که در سند ملی توسعه استان به عنوان راهبرد توسعه صنعتی مورد تأکید قرار گرفته، ضرورت ایجاد یک مرکز رشد علم و فناوری جامع در منطقه انکارناپذیر است.
بعلاوه پرواضح است که آموزش و توسعه علم و فرهنگ در سطح استان، پایه و اساس توسعه و ابزار عبور از محدودیت‌هاست و از اینروی توسعه آموزش عالی و ارتقاء سطح تحصیلات ساکنان بومی استان ضرورتی دوچندان یافته و مایه کارآفرینی و فرصت‌زایی و حرکت استان به سمت توسعه خواهد بود.
پیش از آغاز هر سفر استانی، نمایندگان وزارت علوم در حوزه‌های آموزشی، پژوهشی، طرح و توسعه، فرهنگی‌ـ دانشجویی به این استان سفر کرده و طی بازدید از دانشگاهها و جلسات با مدیران، تشکل‌های دانشجویی، مشکلات و مطالبات مربوط را جمع‌آوری نموده و به اطلاع اینجانب رسانده‌اند. جهت هماهنگی و تصمیم‌گیری نهایی جلسه‌ای با حضور استاندار، نمایندگان استان و رؤسای دانشگاههای استان با حضور اینجانب تشکیل و گزارش نمایندگان وزارت و طرح‌های مورد نیاز دانشگاهها و برنامه‌های ملاقات و جلسات اینجانب و همراهان در دانشگاهها بررسی می‌شود. پس از تصویب طرح‌ها در جلسه استانی هیأت دولت، نحوه اجرای مصوبات در هیأت امنای هر دانشگاه بررسی و گزارش مراحل مختلف اجرای مصوبات به اطلاع اینجانب می‌رسد.
در این سفرها، اطلاعات نسبتاً جامعی از فضای آموزشی و پژوهشی، خوابگاه‌های دانشجویی، امکانات رفاهی و بهداشتی و مسائل آنها و سایر امکانات دانشگاهها به دست آمده و طی جلسات متعدد با مدیران، اعضای محترم هیأت علمی و دانشجویان و کارمندان دانشگاهها، ضمن آشنایی با مشکلات آنها، از راهنمایی، نظرات و پیشنهادهای آنها در خصوص امور دانشگاه خود و آموزش عالی کشور استفاده زیادی می‌شود که امید است آثار سازنده سفر استانی قبلی در دانشگاهها و فضای علمی استان نمود یافته، ادامه یابد و سایر مصوبات نیز محقق گردد.
البته همکاری سایر وزرا نیز همواره موجبات رفع برخی مسائل در دانشگاهها را فراهم ساخته است. بی‌شک، کشف و بالفعل ساختن استعدادهای بکر این منطقه و بهبود وضعیت آموزشی و ارتقاء سطح کیفی و کمّی آموزش عالی، یکی از اهداف سفرهای استانی اعضای محترم هیأت دولت جمهوری اسلامی ایران است که ما امیدواریم بتوانیم گامی بزرگ در این راستا برداریم.
 
حوزه آموزشی
1. افزایش شانس قبولی داوطلبان در آزمون‌های ورودی دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش‌عالی به 75 درصد (قبولی از هر 4 نفر، 3 نفر قبولی)
2. رشد افزایش 3 تا 5 درصدی در مقطع کارشناسی و 50 درصدی تحصیلات تکمیلی در بخش دولتی
3. افزایش تعداد کل پذیرش دانشجو از 800 هزار نفر در سال 1384 به یک میلیون و 200 هزار نفر در سال 86
4. پوشش 27 درصدی جمعیت گروه سنی 18 تا 24 سال با هدف دست‌یابی به رقم 3/3 میلیون نفری جمعیت دانشجویی
5. افزایش ظرفیت پذیرش دوره کارشناسی ارشد از 20 هزار نفر در سال 84 به 30 هزار نفر در سال 86 با رشد 50 درصدی
6. افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی دکتری از 2 هزار نفر در سال 84 به 3 هزار نفر در سال 86 با رشد 50 درصدی
7. اصلاح هرم هیأت علمی از 40 درصد مربی و 60 درصد استادیار به بالا در سال 83 به 35 درصد مربی و 65 درصد استادیار به بالا در سال 1385 و پیش‌بینی افزایش این نسبت به 30 درصد و 70 درصد تا پایان 86 .
8. به عبارت دیگر، تعداد اعضای هیئت علمی استادیار با بالا تا پایان سال با تعداد کل اعضای هیأت علمی در سال 84 برابر خواهد بود.
9. تعداد اعضای هیأت علمی از 13000 نفر در سال 83 به حدود 18000 نفر در سال 86 رسیده با رشدی 34 درصدی
10. آمار دانشجویان استعدادهای درخشان از 3900 نفر در سال تحصیلی 84-83 به 4.500 نفر در سال 86-85 رسیده، این در حالی است که اعتبارات اختصاص یافته به آنها طی این مدت از 4/14 میلیارد ریال در سال 83، به 7/13 میلیارد ریال در سال 85 کاهش یافته است.
11. توسعه مؤسسه‌های آموزش‌عالی غیرانتفاعی از 35 مؤسسه در سال 83 به 118 مؤسسه در سال 86 که رشد بالای 200 درصد داشته است.
12. تأسیس دانشگاه پیامبر اعظم (ع) با بهره‌گیری از تجمیع مراکز تربیت معلم وابسته به آموزش و پرورش
13. لازم به ذکر است که در یک سال گذشته تعداد 200 مجوز جدید کارشناسی‌ارشد و 75 مجوز جدید دکتری صادر شده که این تعداد در سال 84 تنها 90 مجوز ارشد و 30 مجوز دکتری بوده است که رشد قابل توجهی را نشان می‌ دهد.
14. با برنامه‌ریزی‌هایی که برای سال 87 انجام شده است در آزمون سراسری (شامل دولتی ـ شبانه ـ غیرانتفاعی و پیام‌نور) حدود 600.000 نفر در دانشگاه علمی ـ کاربردی حدود 250.000 نفر در دانشگاه آزاد اسلامی حدود 350.000 نفر در آموزشکده‌هاو مراکز تربیت معلم و... حدود 200.000 نفر پذیرش خواهند شد که مجموعاً برابر 1.400.000 نفر خواهد بود.
  با قاطعیّت می‌توان اعلام کرد که تا پایان دوره چهارسال اول این دولت یعنی سال 88 شانس ورود به دانشگاه به 100% خواهد رسید و این دستاورد بسیار بزرگی در عرصه آموزش عالی کشور خواهد بود.
15. افزایش رشته محلهای کارشناسی‌ارشد از 3500 به حدود 4500 افزایش یافته است.
16. ساماندهی فعالیت و حضور اعضای هیـأت علمی در دانشگاه‌ها
17. برنامه‌ریزی جهت جذب اعضای هیأت علمی متخصص و متعهد به میزان کافی
18. افزایش کمی آموزش‌عالی توام با افزایش کیفی بوده است به گونه‌ای که شاخص استاد به دانشجو به یک به هجده در بخش دولتی نزدیک شده و تعداد اعضای هیأت علمی به لحاظ کمّی و کیفی رشد بیشتری از افزایش ظرفیت‌ها داشته است.
19. با برنامه‌ریزی‌های انجام شده تا پایان برنامه چهارم ظرفیت پذیرش دانشجو در دوره کارشناسی ارشد نزدیک به 50 هزار نفر و در دوره دکتر نزدیک به 5 هزار نفر خواهد رسید که در صورت تحقق موفقیّت برای توسعه علمی کشور خواهد بود.
 
حوزه معاونت پژوهشی
1. تشکیل کمیته ویژه پیگیری فرمایشات مقام معظم رهبری در خصوص تدوین نقشه جامع علمی کشور و تقدیم 22 جلد از مطالعات صورت گرفته و الگوی پیشنهادی و اعلام آمادگی وزارت علوم برای تدوین نقشه جامع علمی کشور 
2. برگزاری نشست رتبه‌بندی دانشگاههای جهان اسلام برای اولین بار به منظور تقویت و خروج از حالت مصرف‌کنندگی در علم. 
برنامه سازمان کنفرانس اسلامی ارتقای 20 دانشگاههای جهان اسلام به منظور قرار گرفتن در لیست 500 دانشگاه برتر جهان است.
3. تعداد قطبهای علمی کشور از 84 قطب درسال 84 به 114 قطب تا نیمه اول86 رسیده است که رشدی 38 درصدی داشته است.
4. در جهت تحقق فرمایشات مقام معظم رهبری، وزارت علوم برای اولین بار اقدام به راه‌اندازی پایگاه استنادی علوم ایران و جهان اسلام (ISC) کرد و به کتابخانه منطقه‌ای علوم و تکنولوژی مأموریت داده شده تا  ISCرا مطابق با معیارهای علمی و استانداردهای جهانی در دسترش دانشگاهها، مراکز تحقیق و فناوری جمهوری اسلامی ایران قرار دهد. راه‌اندازی این پایگاه در سر فصل برنامه‌های 2009ـ 2007 آیسسکو قرار گرفت.
5. حجم قراردادهای تحقیقاتی با صنعت از 964 میلیارد ریال در سال 84 به 4/111 میلیارد ریال در سال 85 رسیده که رشدی 25 درصدی داشته است.
6. تعداد مقالات منتشر شده داخلی در سال 84، 6802 مقاله بوده که در سال 85 به 7800 رسیده که رشدی 26 درصدی داشته است و اطلاعات مربوط به سال 86 هنوز استخراج نشده است.
7. تعداد مراکز تحقیقاتی دولتی از 248 مرکز در سال 84 به 293 مرکز تا نیمه اول سال 86 رسیده که رشدی 28 درصدی داشته است. تعداد مراکز خصوصی نیز رشدی 36 درصدی داشته است. تعداد پارکهای علم و فناوری نیز رشدی 33 درصدی داشته و تعداد کانونهای تفکر نیز رشدی 25 درصدی را شاهد بوده است.
8. درصد اعتبارات تحقیقاتی کشور نسبت به تولید ناخالص ملی (GDP) رشدی 28 درصدی نسبت به سال 84 داشته است.
9. پایه‌گذاری تأسیس موزه ملی علم و فناوری در سال 1385
10. دریافت اعتبارات 5% سهم آورده‌های دانشگاهها و پژوهشگاهها جهت خرید تجهیزات
11. تهیه شیوه‌نامه خود ارزیابی و ارزیابی نشریات علمی کشور
12. ارزیابی مقایسه‌ای عملکرد مؤسسات پژوهشی برای اولین بار در کشور از طریق جمع‌آوری کلیه فعالیت‌های این موسسات در حوزه‌های مختلف و مقایسه عملکرد این موسسات با یکدیگر
13. رشد صد درصدی مراکز کارآفرینی دانشگاه‌ها در سال 85 نسبت به قبل

حوزه معاونت فرهنگی و اجتماعی
1. هدف نهایی وزارت علوم و سنجش آموزش عالی کشور عبارت است از تحقق دانشگاه تمدن ساز؛ دانشگاه نوین ایرانی ـ اسلامی
2. توسعه و ترویج علم‌گرایی به عنوان گفتمان مسلّط فرهنگی در دانشگاهها هدف دیگر ما بوده و سعی ما در اعتلای هویت، عزت و ارزشهای دانشجویی و تعامل کرامت محور با دانشجو بوده است.
3. تدوین برنامه پنج ساله فرهنگی و اجتماعی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور
4. تأسیس جامه استادان نمونه با هدف تشکیل اطاق فکر استادان نمونه
5. برنامه‌ریزی و تلاش برای تحقق شعار «یک انجمن علمی دانشجویی برای هر رشته در هر دانشکده»
6. تعداد انجمن‌های علمی ـ دانشجویی در سال 84، 800 انجمن بوده که با نرخ رشدی 156 درصدی به 1640 انجمن در سال 85 رسیده.
7. تعداد تشکلهای اسلامی از 152 تشکل در سال 83 به 162 تشکل رسیده که رشدی 7 درصدی دارد.
8. تعداد نشریات دانشجویی از 2100 نشریه در سال 83 به 2600 نشریه تا نیمه دوم سال 86 رسیده که رشدی 24 درصدی را نشان می‌دهد.
9. تهیه و تدوین برنامه درسی بیش از 220 رشته میان‌رشته‌ای 
10. توجه خاص به فضای دینی و فرهنگی دانشگاهها و مسئله تربیت دانشجویان از طریق تجدید نظر در عناوین و محتوای دروس معارف اسلامی و افزایش تعداد درس مذکور، تعداد دانشجویان شرکت‌کننده در عمره دانشجویی، حضور انبوه دانشجویان در مسابقات سراسری قرآن کریم، تجهیز نمازخانه‌ها، خوابگاههای دانشجویی که منجر به افزایش معناگرایی در خوابگاهها شده است.
11. در دو سال گذشته در حوزه فرهنگی مطالعات گوناگونی در خصوص وضعیت پرسنل فرهنگی دانشگاهها، وضعیت سنجی اقدامات انجام شده در خصوص عفاف و حجاب، بررسی وضعیت چگونگی صرف بودجه‌های فرهنگی در دانشگاهها انجام گرفته است.
12. اقدام به احداث 15 خانه فرهنگ در خوابگاههای دانشگاههای کشور
13. تقویت و غنی‌سازی «عمرة دانشجویی»، راه‌اندازی و تأسیس «عمرة اساتید»؛
14. اقدام به مطالعه و اجرای طرح «مفاخر ملی» با هدف صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی – ایرانی؛
15. تأسیس «دبیرخانه دائمی قرآن و عترت»؛
16. طراحی و تهیه «کارت فرهنگی دانشجویی» برای دانشجویان.
17. برنامه‌ریزی و اقدام عینی برای ارتقای علوم انسانی کشور از طریق اجرای حداقل 3 طرح  ذیل:
الف – تعریف و راه‌اندازی «رشته‌های بین رشته‌ای در علوم انسانی» با هدف کارآمدسازی علوم انسانی. چنانکه گفته شد 220 برنامه در حال تدوین است.
ب - تعریف و راه‌اندازی «جشنواره فارابی» با هدف تکریم نوآوری‌ها و ابداعات در علوم انسانی
ج - تعریف و راه‌اندازی «کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره» در دانشگاه‌ها که آیین‌نامه این طرح آماده شده و امتیازات پژوهشی متناسب برای هر یک از کرسی‌های 3 گانه فوق و گنجانیدن آن در آیین‌نامة ارتقای اساتید در حال تصویب است.
17. برنامه‌ریزی برای تأسیس یادمان شهدا در دانشگاههای کل کشور؛
18. گسترش و توسعه همکاریهای علمی و بین‌المللی بویژه کرسیهای زبان و ادبیات فارسی در سایر کشورها؛

«حوزه دانشجویی»
1. افزایش 25 درصدی کلیه تسهیلات پرداختی به دانشجویان تحت عنوان وام دانشجویی در این دو سال 3547 مورد وام ازدواج، 7276 مورد وام ضرورى، 83234 مورد وام تحصیلى، 952 مورد ودیعه مسکن، 7457 مورد وام بیمه خدمات درمانى، 3158 مورد وام تحصیلى و ضرورى به دانشجویان ممتاز و نمونه و قهرمانان ورزشى و مبتکران، پرداخت 30311 مورد وام شهریه به دانشجویان نوبت دوم و غیرانتفاعى‏؛ پرداخت شده است.
2. جایگزینی گوشت گوسفند (کشتار داخل) به جای گوشت منجمد خارجی برای طبخ غذای دانشجویان؛
3. اجرای طرح توزیع صبحانه در خوابگاه‌ها
4. فراهم آوردن مقدمات قرار گرفتن شیر در جیره غذایی دانشجویان
5. یکسان‌سازی تعرفه‌های خدمات دانشجویی برای دانشجویـان دوره‌های روزانه و شبانه (نوبت دوم) از ابتدای سال تحصیلی  86 – 85؛
6. تدوین و تصویب آیین نامه جدید پذیرش دانشجویان غیر ایرانی با هدف تسهیل در روند پذیرش دانشجویان غیرایرانی و افزایش میزان مقرری ماهیانه آنان؛ به طوری که مبلغ 13.492.720.000 ریال جهت کمک به ارتقای کمی و کیفی خدمات فرهنگی و رفاهی دانشجویان ایرانی اختصاص داده شده است در حال حاضر دانشجویانی از 58 کشور جهان در ایران تحصیل می‌کنند.
7. برگزاری اولین جشنواره فرهنگ ملل ویژه دانشجویان غیر ایرانی ؛
8. تدوین طرح های جامع « پیشگیری از مصرف مواد در دانشگاهها» و « پیشگیری از خودکشی در دانشگاهها »؛
9. ایجاد دفتر بهداشت و درمان جهت پیگیری امور سلامت جسمی دانشجویان و اختصاص مبلغ یک میلیارد ریال به تعدادی از دانشگاه‌ها برای انجام معاینات پزشکی دانشجویان جدیدالورود سال 85؛
10. کمک به تأمین تجهیزات مورد نیاز 48 هزار متر مربع اماکن ورزشی دانشجویان در جهت فراهم آوردن امکان بهره برداری از آنها ؛
11. کمک به دانشگاهها جهت تکمیل و احداث 41392 متر مربع فضاهای ورزشی سرپوشیده و روباز. به طور کلی در سال 84 کل متراژ فضاهای ورزشی احداثی و تجهیز شده 38050 متر مربع بوده که در سال 85 به رقم 79660 متر مربع رسیده که رشدی 110 درصدی داشته. همچنین 25 اطاق تندرستی در سال 84، در دانشگاه‌ها بوده که در سال 85 این رقم به 42 اطاق رسیده است که رشد 68 درصدی را نشان می‌دهد. 
12. برگزاری هشتمین المپیاد ورزشی دانشجویان سراسر کشور با شرکت 4500 دانشجوی دختر و پسر در دانشگاه کرمان؛
13. تدوین آیین نامه جدید نقل و انتقال دانشجویان شاهد که با تأیید وزرای محترم علوم ، تحقیقات و فناوری -  بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش و رییس بنیاد شهید و امور ایثارگران به تصویب رسید.؛
14. بازنگری در نحوه سهمیه بندی بورس های تحقیقاتی با اولویت قراردادن دانشگاههای تازه تأسیس و در حال توسعه و اصلاح دستورالعمل اعطای بورس دکتری خارج با رویکرد حمایت از نخبگان؛ در سال 1384 تعداد 223 بورس کوتاه مدت تحقیقاتی داده شده که این رقم با رشدی 85 درصدی به 390 بورس در سال 85 رسیده است.
15. افزایش قابل توجه اعطای بورس های تحصیلی داخل به مربیان دانشگاهها و دانشجویان شاغل به تحصیل در دوره های دکتری داخل؛ در سال 1384 وزارت علوم 591 نفر را بورسیه دکترای داخل کرد که این رقم در سال 85 به 734 نفر رسید.
16. افزایش میزان مقرری دانشجویان بورس داخل از میزان مقرری مربی پایه در سال 1381به میزان مربی پایه یک در سال 1384 همراه با پرداخت بخشی از فوق العاده ویژه ؛
17. ایجاد دفاتر سرپرستی دانشجویان در کشورهای اوکراین و مالزی و فراهم آوردن مقدمات تأسیس دفتر سرپرستی دانشجویان در کشور آلمان؛
18. بازنگری در نظام آموزش عالی کشورهای ایتالیا، هند ، پاکستـــــان ، فرانسه، قبرس ، انگلستان و جمهوری های تازه استقلال یافته از شوروی سابق و نحوه ارزشیابی مدارک تحصیلی صادره از سوی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشورهای یاد شده؛
19. تعداد انجمن‌های ورزشی از 847 انجمن در سال 84 به 920 انجمن در سال 1385 رسیده است.
 
طرح و توسعه و عمرانی
1. کل فضاهای کالبدی موجود دانشگاه‌ها در سال 84 برابر با 6765 هزار متر مربع بوده که این رقم در سال 85 به 6820 هزار متر مربع رسیده و آمار سال 86 هنوز استخراج نشده است.
2. کل فضای در دست احداث دانشگاه‌ها 1325 هزار متر مربع بوده که این رقم در سال 1386 به 1650 هزار متر مربع رسیده است.
3. در سال 84 و 85 تعداد 29 باب خوابگاه دانشجویی از محل تسهیلات تبصره 2 قانون بودجه با زیربنای 96250 متر مربع برای 7442 دانشجوی مجرد و 96 خانوار دانشجوی متأهل در دست اجرا بوده است در این مدت، دو بلوک خوابگاه با زیر بنای 8400 متر مربع به بهره‌برداری رسیده و تحویل دانشگاه‌های ذیربط شده است.
4. جمع کل بودجه‌های مصوب وزارت علوم و موسسات پژوهشی و کل دانشگاهها در سال 84، مبلغ 064/595/6 میلیون ریال بوده که این رقم در سال 86 به 292/048/10 رسیده که این بودجه شاهد رشدی معادل 36/52 درصد بوده است.
 در صورتی که به تفکیک بررسی کنیم، بودجه دانشگاهها 47/62 درصد رشد داشته است ( از 7440/770/4 در سال 84 به 242/751/7 میلیون ریال در سال 86 رسیده) در همین مدت زمانی، بودجه موسسات پژوهشی نیز، حدود 29 درصد رشد داشته است (بودجه پژوهشی از 972/471 در سال 84 به 436/607 میلیون ریال در سال 86 رسیده است)
 
حوزه معاونت پشتیبانی، حقوقی و امور مجلس
1. بررسی و مطالعه و تدوین چهار لایحه قانونی مربوط به وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری
2. واریز مبلغ 70 میلیارد ریال از طریق اجرای تعهدات دانشجویان مستنکف به خزانه دولت
3. تهیه پیش نویس طرح قانون مبارزه با اخلال کنندگان در امر آموزش‌عالی
4. اجرای طرح تحول اداری از طریق اتوماسیون