سخنرانی وزیر علوم در چهارمین اجلاس وزرای آموزش عالی و علوم کشورهای اسلامی

۱۷ تیر ۱۳۹۳ | ۱۵:۳۸ کد : ۲۴۹۱۷ پیام های وزیر
تعداد بازدید:۲۲۶
مایه مباهات و افتخار اینجانب است که توفیق یافته ام در حضور شما سروران گرامی سخنانی چند ارائه نمایم.
چنانچه استحضار دارید از دیرباز کشورهای توسعه یافته غربی جهت نیل به اهداف توسعه طلبانه و منافع خود سعی در استعمار و بهره کشی از کشورهای دیگر داشته اند و جهت رسیدن به این هدف همواره سعی نموده اند کشورهای تحت سلطه خود را از جهات گوناگون در عقب ماندگی نگاه داشته و از پیشرفت و توسعه آنها جلوگیری نمایند. برخی از کشورهای اسلامی نیز در گذشته (و حتی هم اکنون) از این امر مستثنی نبوده و به همین جهت خسارات بیشمار و جبران ناپذیری را متحمل شده اند و به ویژه از نظر علم و فناوری در جایگاه نامطلوبی قرار گرفته و با کشورهای غربی قابل قیاس نیستند. به طوری که حتی در رتبه بندی علمی دانشگاههای جهان که در سال جاری توسط دانشگاه شانگهای کشور چین برگزار گردیده است نیز جایگاه بسیار اندکی را از بین 500 دانشگاه برتر به خود اختصاص داده اند. از آنجایی که علم و فناوری در دنیای امروز یکی از ابزارهای قدرتمند در تعاملات بین کشورها به شمار می رود و می تواند نقش مهمی را در عرصه تعاملات منطقه ای و جهانی به خود اختصاص دهد، می بایست به همان اندازه نیز به آنها بها داده شود و تمامی کشورهای اسلامی می بایست سعی کنند در این زمینه خود را به بهترین وجه تقویت و مجهز کرده و به جایگاه واقعی خود در جهان دست یابند.

سروران گرامی
همانگونه که مستحضرید در چشم انداز 1441 سازمان کنفرانس اسلامی تاکید گردیده که کشورهای اسلامی باید به حدی از تکامل و پیشرفت علمی برسند که جزو کشورهای پیشرو در زمینه علم وفناوری محسوب گردند. این امر با توجه به منابع این کشورها اصلا دور از ذهن نبوده و حتی می توان گفت که به سادگی امکان پذیر است. البته چنین کاری مستلزم همکاری، هماهنگی و اتحاد میان کشورهای اسلامی است. کشورهای غربی نیز به همین دلیل، سعی دارند به هر طریق ممکن از متحد شدن امت اسلامی جلوگیری نمایند، چه در غیر این صورت قدرت رویارویی با نیروی عظیمی که ایجاد خواهد گردید را نخواهند داشت. به همین خاطر است که می بایست ما کشورهای اسلامی با حفظ هوشیاری خود زمینه ایجاد امت یکپارچه اسلامی را ایجاد کرده و توطئه دشمنان را ناکام گذاریم.

حضار محترم
کشور ایران پس از انقلاب اسلامی خود، همواره مورد هجمه دشمنان قرار داشته است. اما همانگونه که مشاهده می کنید به خواست خدا و با رهبری آگاهانه حضرت امام خمینی (ره) و حضرت آیت ا... خامنه ای و صرفا با تکیه بر نیرو و منابع داخلی با وجود تحریم های گوناگون از طرف کشورهای غربی توانسته است به پیشرفت های چشمگیری دست پیدا کند. هم اکنون کشور ایران دارای 2162 مرکز آموزش عالی و پژوهش می باشد که در این مراکز قریب به 000/50 عضو هیات علمی مشغول به تدریس و تحقیق می باشند. مراکز فوق وظیفه آموزش حدود 000/500/3  دانشجو در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی را بر عهده دارند. همچنین انتظار می رود در سال جاری 000/13 مقاله تدوین شده توسط محققان ایرانی در مجلات ISI و به همین میزان در سایر مجلات علمی-پژوهشی به چاپ برسد. نتیجه تلاش و کوشش این مراکز به گونه ای بوده است که در حال حاضر کشور ایران در علومی چون فناوری نانو، علوم پزشکی به ویژه فناوری سلول های بنیادی، دارو سازی، انرژی صلح آمیز هسته ای، برخی شاخه های علوم پایه و صنایع هوا فضا جزو کشورهای پیشرو در آمده است. این پیشرفتها فقط با اتکا و اعتماد بر نیرو های داخلی تحقق یافته و می تواند نمونه موفقی باشد که به ما نشان دهد کشورهای اسلامی می توانند فقط با اتکا بر خود به پیشرفت های چشمگیری دست یابند.
جمهوری اسلامی ایران در برنامه های چهارم و پنجم توسعه خود تاکید ویژه ای بر گسترش علوم و فناوری نموده است.
و اما برای دست یابی به اهداف چشم انداز 1441، حرکات جهشی در زمینه های مختلف مخصوصا در زمینه علم و فناوری اجتناب ناپذیر می باشد که لازمه این امر افزایش تعاملات علمی بین کشورهای اسلامی است. از آنجایی که افزایش تعامل و وحدت کشورهای اسلامی و ایجاد امت یکپارچه اسلامی همیشه یکی از دغدغه های اصلی کشورهای پیشرو و انقلابی بوده است، جمهوری اسلامی ایران نیز همواره سعی دارد تا به هر صورت ممکن به روندی که سازمان کنفرانس اسلامی در پیش گرفته است کمک کرده و قصد دارد برنامه های این سازمان را سرعت بخشد. در همین راستا فعالیتهای زیادی در سالهای اخیر صورت گرفته است که می توان به عنوان مثال به همکاری در ایجاد نهاد رتبه بندی دانشگاههای جهان اسلام، ایجاد پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) در مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری شیراز، مصوبات اخیر COMSTECH در خصوص ایجاد شبکه های دانشگاههای مجازی، نانو فناوری و پارکهای علم و فناوری در بین کشورهای اسلامی توسط جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد.
انجام تبادلات گسترده در حوزه فرهنگی و اجتماعی و برگزاری کنفرانس های مشترک در زمینه های مختلف و برگزاری المپیادهای مختلف علمی بین کشورها نیز می تواند به بهبود وضعیت کشورهای اسلامی کمک شایانی نماید. در زمینه موارد ذکر شده ایران فعالیتهایی را آغاز نموده است. مثلا در مورد ایجاد شبکه¬های نانو فناوری، پارکهای علم و فناوری و دانشگاه مجازی در سطح کشورهای اسلامی  که در اجلاس COMSTECH 15-13 فروردین 1387 مطرح گردید، ایران فعالیتهای خود را آغاز نموده است. در مورد برگزاری المپیادهای علمی دانش آموزی و دانشجویی نیز ایران از سال 1375 اقدام به برگزاری المپیادهای علمی ملی نموده است که پس از چندین دوره المپیاد ریاضی و از امسال المپیاد شیمی آن به صورت بین¬المللی برگزار گردیده است. سال آینده دهمین المپیاد بین المللی ریاضی و دومین المپیاد بین المللی شیمی دانشجویی در ماه جولای سال 2009 میلادی برگزار خواهد شد که با توجه به سابقه این المپیادها می تواند به عنوان پایه مناسبی جهت ایجاد رقابتهای علمی سالم در بین کشورهای اسلامی مورد استفاده قرار گیرد. مایلم در اینجا از تمامی کشورهای اسلامی دعوت کنم در این المپیادها حضور فعالی داشته باشند. در صورت شرکت نمودن اکثریت کشورهای عضو سازمان می توان این امر را به گونه ای برنامه ریزی نماید تا المپیادها به صورت گردشی هر سال در یکی از کشورهای اسلامی برگزار گردد.
 
خانمها، آقایان
اجازه می خواهم پیشنهادات زیر را نیز در راستای موارد فوق ارائه کنم:
1-  سازمان کنفرانس اسلامی فرآیندی را جهت پیشرفت هرچه بیشتر علمی کشورهای عضو در سیستم خود پیش بینی کند که طی آن هر ساله حداقل ده قرارداد عمده و 30 پروژه مشترک مرتبط با قراردادها در حوزه علم و فناوری مابین کشورهای اسلامی منعقد گردد. این گونه قرار دادها و پروژه های مشترک می تواند کمک شایانی به ایجاد تبادلات مختلف بین کشورهای عضو نموده و به ایجاد وحدت بین کشورها کمک کند. بانک توسعه اسلامی نیز می بایستی به منظور پیشبرد هرچه بهتر و سریعتر این گونه قرار دادها بودجه ای را به آنها اختصاص دهد.
2- در هر رشته علمی یکی از کشورهای اسلامی مجله ای تخصصی و معتبر منتشر نماید که اعضای هیات تحریریه آن از دانشمندان بنام تمامی کشورهای اسلامی باشند. بدین ترتیب جهان اسلام دارای یک مجموعه کامل علمی قابل استناد خواهد بود.
3- مراکز تحقیقاتی مخصوصا مراکز وابسته به فناوری های پیشرفته و نوین یکی از ارکان مهم در پیشرفت و توسعه علوم در کشورهای مختلف محسوب می گردند، به همین جهت مناسب به نظر می رسد که نخبگان کشورهای اسلامی و بانک توسعه اسلامی اقدام به پشتیبانی از ایجاد "شبکه پارک های علم و فناوری"، "شبکه نانو فناوری" و "دانشگاه مجازی کشورهای اسلامی" که توسط جمهوری اسلامی ایران آغاز گردیده است نمایند.
4-  نخبگان در هر کشور به عنوان سرمایه های آن کشور در زمینه علوم مختلف محسوب می شوند و می توانند نظرات ارزنده ای را در حل مسائل مختلف کشورها ارائه نمایند. از این جهت ضروری به نظر می رسد که در کشورهای اسلامی نیز توجه شایانی به این امر صورت گیرد و این کشورها نخبگان خود را در زمینه های مختلف مشارکت داده و از نظرات و ایده های آنان بهره گیرند. علاوه بر این کشورهای اسلامی می توانند با ایجاد یک "شبکه مجازی مشترک بین نخبگان کشورها" زمینه افزایش تبادلات علمی بین آنان و نیز ایجاد اتاق های فکری بسیار قوی را ایجاد نمایند. با ایجاد چنین شبکه ای حتی نخبگانی که در کشور خود حضور ندارند نیز
می توانند در امور مختلف علمی مشارکت نمایند. در این خصوص توصیه می شود که کشورهای اسلامی با اولویت برای فرصت مطالعاتی اعضای هیات علمی دانشگاههای خود در یکی از دانشگاههای جهان اسلام امتیازات خاصی قائل شوند.
5- یکی از مسائلی که اکثر نخبگان با آن مواجه می شوند مشکلات مالی مخصوصا در زمینه امور رفاهی و هزینه های تحقیقاتی است به همین خاطر پیشنهاد می شود بانک توسعه اسلامی بودجه ای را در زمینه امور رفاهی و نیز انجام پروژه های کاربردی به آنان اختصاص دهد. همچنین طرحی را به عنوان ایجاد "شبکه کتابخانه¬های دیجیتالی بین کشورهای اسلامی" به مرحله اجرا بگذارد.
6- پیشنهاد می کنم طرحی مشابه طرح "انتقال علوم از طریق متخصصان بومی" (TOKTEN ) سازمان ملل متحد، توسط سازمان کنفرانس اسلامی" بین کشورهای اسلامی طراحی و به اجراء در آید، تا نخبگان مسلمان مهاجر بتوانند از این طریق اطلاعات خود را با مشکلات کمتری به کشورشان منتقل نمایند.
7- اجرای المپیادهای علمی دانش¬آموزی و دانشجویی در بین کشورهای اسلامی مورد عنایت قرار گیرد و برترین های آنها مورد توجه ویژه از نظر مادی و معنوی و برنامه ریزی علمی برای رشد و شکوفایی استعدادهای آنها به عمل آید.
مفتخرم به استحضار برسانم کشور جمهوری اسلامی ایران از هم اکنون آمادگی خود جهت همکاری در تمامی پروژه های علمی بین کشورهای اسلامی را اعلام می نماید.
در پایان از اینکه به عرایض بنده دقت فرمودید کمال تشکر را دارم و آرزو می کنم که همگی شما سروران گرامی موفق، پیروز و سربلند باشید.

والسلام علیکم و رحمت ا... و برکاته