ورود به سایت
Skip Navigation Linksدفتر بهره وری و تحول اداری > نظام پذيرش و بررسي پيشنهادها

پیشینه نظام پيشنهادها

مشارکت یک مفهوم تاریخی است که ریشه در اداره امور عمومی و افکار مذهبی دارد. به عنوان مثال، مشارکت بر مبنای مشورت در اسلام تحت عنوان «شورا» مورد توجه قرار گرفته است. قرآن کریم به طور صریح مدیران را مکلف می کند در اموری که نیاز به تحقیق و تفحص دارند بر مبنای مشورت به تصمیم گیری بپردازند. مدیریت مشارکتی علیرغم قدمت تاریخی خود، بعد از انقلاب صنعتی به صورت علمی مورد بررسی قرار گرفت. نظام مدیریت مشارکتی یکی از نظام های مدیریتی پویاست که نقش مهمی در توسعه منابع انسانی سازمان ایفا می کند. نظام پذیرش و بررسی پیشنهادهای کارکنان بعنوان یک ابزار اجرایی مدیریت مشارکتی، نظام همکاری فکری و عملی کلیه اعضای یک سازمان با سطوح مختلف مدیریتی آن است. در این نظام کلیه افراد سازمان درباره روشهای حل مسائل و ارتقاء بهره وری فعالانه اندیشه کرده و حاصل آنرا در قالب طرحها و پیشنهادها به سازمان ارائه می کنند و بدین طریق، یک نظام همفکری و هم اندیشی برای رسیدن به اهداف سازمان بوجود می آید. این نظام که مبتنی بر اصل انسان مداری است، برای افکار و خلاقیت های کلیه اعضای سازمان ارزش قائل است و به عنوان یک نظام مطلوب و کارآمد مدیریتی هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ عملی آزمونهای موفق خود را گذرانیده است. اولين قدم براي تشويق کارگران جهت ارائه پيشنهاد در راستاي بهبود کار توسط آقاي "آلفردکروپ" در کارخانه فولادسازي "کروپ آلمان" در سال 1867 ميلادي برداشته شده است. سپس در سال 1880 ميلادي اولين برنامه تشويق کارگران انگليسي در مؤسسه کشتي‌سازي "ويليام‌دني و برادارن" به اجرا گذاشته شد. در اوايل قرن بيستم، سيستم ارائه انديشه در آمريکا و در برخي از شرکت‌هاي صنعتي از جمله (ان ـ سي ـ آر) و کارخانه "بيل" و پاره‌اي ديگر از صنايع به کار گرفته شد. اين سيستم بعد از جنگ جهاني دوم مانند بسياري از سيستم‌ها و تکنيک‌هاي مديريت در آمريکا به کار گرفته شد و هم‌اکنون در بيش از 90% شرکت‌هاي درجه اول آمريکا سيستم ارائه پيشنهادها اجرا مي‌شود و همه‌ساله بهترين پيشنهاددهنده سال از دست رئيس‌جمهور آمريکا لوح يادبود و جوائزي دريافت مي‌کنند.

پس از جنگ جهاني دوم نظام پيشنهادها توسط سازمان آموزش‌هاي صنعتي و نيروي هوائي آمريکا در ژاپن معرفي شد. به علاوه بازديد مديران اجرائي ژاپن از آمريکا و مشاهده نتايج موفقيت حاصل از نظام پيشنهادها روند اجرائي آن را در صنايع ژاپن تسريع بخشيد.

امروزه اين نظام به عنوان نظام کايزن (بهبود مستمر) در صنايع ژاپن به حدي پيشرفت کرده است که سرانه پيشنهاد کارکنان به عوان يکي از پارامترهاي ارزيابي ميزان موفقيت شرکت‌ها محسوب مي‌شود. هم اکنون در ژاپن حدود 92% مؤسسات ثبت شده در بورس سهام و اوراق بهادار توکيو از آن استفاده مي‌کنند.

اجراي نظام پيشنهادها به صورتي فراگير در ايران از سال 1366 در پي بازديد گروهي از کارشناسان سازمان گسترش نوسازي صنايع ايران از ژاپن با حمايت و پشتوانه وزارت صنايع سنگين آغاز شد. بدين ترتيب در نخستين ماه‌هاي سال 1367 قرار شد نظام پيشنهادها در چهار شرکت صنعتي و توليدي از مجموعه صنايع سنگين کشور به مورد اجرا گذاشته شود. اين چهار شرکت عبارتند از: شرکت رادياتورسازي ايران ـ شرکت نورد و توليد قطعات فلزي ـ شرکت آکام فلز و شرکت سوليران.

بدون هيچ اغراق و مبالغه بايد گفت اجراي طرح در اين چهار شرکت بسيار موفق و حتي فراتر از تصور و پيش‌بيني کارشناسان بوده است. در حال حاضر بيش از يکصد شرکت خصوصي و دولتي در ايران داراي نظام پيشنهادها هستند.

در سال 1377، با توجه به آثار مثبت و سودمندی که این نظام در شمار قابل توجهی از شرکتها و سازمانهای داخلی و خارجی پدید آورده بود، دولت جمهوری اسلامی ایران نظر به اهمیت و ضرورت نقش مشارکت کارکنان در بالا بردن کارائی و اثربخشی دستگاه های دولتی و افزایش رضایت و توان کاری آنان، در نشست مورخ 28/5/1377 شورای عالی اداری چنین تصویب کرد که نظام پذیرش و بررسی پیشنهادها در کلیه وزارتخانه ها، مؤسسات، شرکتها، بانکها و کلیه دستگاهها استقرار یابد.

کلیه حقوق این پرتال متعلق به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می باشد